ĐIỀU TRA HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT VÀ XÁC ĐỊNH NGUYÊN NHÂN GÂY CHẾT CÂY THANH NHÃN

INVESTIGATION INTO THE CURRENT PRODUCTION STATUS AND IDENTIFICATION OF THE CAUSES OF TREE MORTALITY IN THANH NHAN (Euphoria Longana) ORCHARDS

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện tại hai xã Hiệp Thành và Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu (nay là phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau) nhằm tìm hiểu được hiện trạng canh tác và xác định nguyên nhân gây chết cây Thanh nhãn (Euphoria Longana) sau trồng. Phương pháp điều tra nông hộ, khảo sát thực địa, phân tích mẫu cây và theo dõi vườn trồng được sử dụng để nhận diện các yếu tố bất lợi. Kết quả cho thấy tỷ lệ cây chết dao động 0 - 52% (trung bình 9,49%), tập trung chủ yếu ở vườn từ 3 - 6 năm tuổi. Hiện tượng ngập nước kéo dài làm tổn thương hệ rễ, tạo điều kiện cho nấm Fusarium solani xâm nhập gây thối rễ, vàng lá và chết cây. Các yếu tố canh tác như không đắp mô, không xử lý đất trước trồng, thiếu hệ thống thoát nước và bón phân chưa hợp lý làm tăng nguy cơ gây hại. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp kỹ thuật như: Cải thiện đất trồng, thiết kế rãnh thoát nước hợp lý, tăng cường bón phân hữu cơ và áp dụng quản lý bệnh tổng hợp thông qua sử dụng cây giống khỏe, theo dõi vườn thường xuyên, vệ sinh đồng ruộng, loại bỏ cây bệnh và sử dụng hợp lý chế phẩm sinh học, thuốc bảo vệ thực vật nhằm hạn chế tác nhân gây hại, giảm tỷ lệ chết cây và nâng cao hiệu quả sản xuất.

ABSTRACT

The study was conducted in Hiep Thanh and Vinh Trach Dong communes, Bac Lieu City (now Hiep Thanh Ward, Ca Mau Province) to investigate the cultivation status and determine the causes of post-planting mortality of Thanh longan (Euphoria longana) trees. Household surveys, field observations, plant sample analysis, and orchard monitoring were employed to identify potential adverse factors. The results showed that the tree mortality rate ranged from 0 to 52% (average 9.49%), mainly occurring in orchards aged 3–6 years. Prolonged waterlogging damaged the root system, creating favorable conditions for the fungus Fusarium solani to infect roots, causing root rot, leaf yellowing, and eventual tree death. Cultivation practices such as the absence of raised beds, lack of soil treatment before planting, inadequate drainage systems, and improper fertilization increased the risk of disease incidence. The study proposes several technical solutions, including improving soil conditions, establishing appropriate drainage systems, increasing the application of organic fertilizers, and implementing integrated disease management through the use of healthy planting materials, regular orchard monitoring, field sanitation, removal of infected plants, and the appropriate use of biological agents and plant protection products to limit pathogen development, reduce tree mortality, and improve production efficiency.