TỔ CHỨC VÀ QUẢN TRỊ XUẤT BẢN TẠP CHÍ KHOA HỌC Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ HỘI NHẬP HỌC THUẬT

Tóm tắt

Bài báo tập trung phân tích mô hình tổ chức và vận hành của các tạp chí khoa học tại Việt Nam trước yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập học thuật quốc tế. Trên cơ sở tiếp cận nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp phân tích văn bản chính sách, khảo sát đội ngũ Ban Biên tập, tác giả và quan sát hệ thống xuất bản trực tuyến, nghiên cứu đề xuất khung phân tích gồm bốn nhóm tiêu chí: (i) cấu trúc tổ chức tòa soạn; (ii) quy trình tiếp nhận, phản biện và biên tập; (iii) mức độ chuẩn hóa bài báo và siêu dữ liệu; (iv) hạ tầng số và năng lực hội nhập. Kết quả nghiên cứu cho thấy phần lớn tạp chí khoa học trong nước chưa đáp ứng đầy đủ và đồng bộ các yêu cầu của các hệ thống đánh giá khu vực và quốc tế như VCI, ACI hay Scopus. Những hạn chế chủ yếu xuất phát từ mức độ chuyên nghiệp hóa còn thấp, quy trình bình duyệt thiếu chuẩn hóa, siêu dữ liệu chưa thống nhất và hạ tầng số chưa hoàn thiện. Từ đó, bài báo đề xuất một số định hướng cải thiện nhằm thu hẹp khoảng cách giữa thực tiễn xuất bản khoa học tại Việt Nam và các chuẩn mực quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng và uy tín của tạp chí khoa học trong bối cảnh hội nhập.