Phân tích một vài đặc điểm thanh điệu tiếng Việt của người Úc trẻ gốc Việt (ứng dụng cho việc dạy tiếng Việt)

Tóm tắt

Bài báo này nghiên cứu đặc điểm âm học của thanh điệu tiếng Việt của người Úc trẻ gốc Việt. Thanh điệu được phát âm bởi những cộng tác viên người Úc lớn tuổi gốc Việt (n=10) và người Úc trẻ gốc Việt (n=10) đang định cư tại thành phố Brisbane, bang Queensland, Australia đã được phân tích về âm học và so sánh với thanh điệu được phát âm bởi những cộng tác viên người Việt lớn tuổi (n=10) và những người Việt trẻ bản ngữ (n=10) đang sinh sống tại Tp. Hồ Chí Minh và Cần Thơ, Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy thanh điệu được phát âm bởi nhóm cộng tác viên người Úc trẻ gốc Việt có sự thay đổi đáng kể so với ba nhóm cộng tác viên còn lại. Đa số cộng tác viên người Úc trẻ gốc Việt phát âm sai thanh điệu tiếng Việt ít nhiều. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có thể là do: (i) nhầm lẫn các thanh điệu trong cùng một âm vực với nhau, (ii) khuynh hướng phát âm những thanh điệu phức tạp (khó phát âm) thành những thanh điệu đơn giản (dễ phát âm) và (iii) nhầm lẫn dấu thanh. Kết quả của việc phân tích đường nét âm điệu của các thanh điệu được phát âm bởi bốn nhóm cộng tác viên cũng chỉ ra rằng, hình điệu của các thanh điệu của nhóm những cộng tác viên người Úc trẻ gốc Việt có sự khác biệt đáng kể so với ba nhóm cộng tác viên còn lại. Đó là đường nét âm điệu của các thanh điệu của nhóm cộng tác viên này có nhiều biến thể bất thường. Điều này cho thấy những người Úc trẻ gốc Việt đã không thể phát âm thanh điệu Tiếng Việt  một cách chính xác. Nói cách khác, những thanh điệu được phát âm bởi nhóm này đã bị mất đi những nét đặc trưng tiêu biểu của chúng – những đặc điểm khu biệt giữa thanh điệu này với thanh điệu khác. Bên cạnh đó, kết quả phân tích cũng chỉ ra rằng biên độ tần số âm cơ bản (Fundamental frequency (F0) range) của thanh điệu của nhóm cộng tác viên ở Australia hẹp hơn so với ba nhóm còn lại.