Diễn biến hạn hán ở lưu vực sông Cái – Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận

Tóm tắt

Tại Việt Nam, lưu vực sông Cái–Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận được xem là khu vực chịu hạn nặng nhất cả nước, hạn hán đã gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và kinh tế của người dân trong khu vực. Bằng cách sử dụng phương pháp đánh giá đa tiêu chí (Multi-Criteria Analysis–MCA) tích hợp với GIS (Geographic Information System-Hệ thống thông tin địa lý) cho 8 yếu tố: bốc hơi (ETo), lượng mưa, nước dưới đất, module dòng chảy năm nước mặt, lớp phủ thực vật (NDVI), mật độ sông, độ ẩm đất và độ dốc để xây dựng hệ thống bản đồ thành phần xác định mức độ và sự thay đổi của hạn hán, cụ thể là hạn khí tượng trong lưu vực sông Cái– Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận qua từng năm. Kết quả trung bình giai đoạn nghiên cứu (2000– 2014), hạn khu vực này thuộc 3 mức độ: hạn trung bình chiếm 0,05 %, hạn nặng chiếm 80,90 %, hạn rất nặng chiếm 19,05 % diện tích khu vực nghiên cứu. Đồng thời giá trị của các yếu tố: ETo từ 1417,02–1817,00 mm, lượng mưa từ 640,9– 910,8 mm, nước dưới đất từ 0–11 (1/s/km2), module dòng chảy năm nước mặt từ 9–23 (1/s/km2), NDVI từ -0,4–0,6, mật độ sông từ 0– 1,6 km/km2, độ ẩm đất từ 3,65–55 %, độ dốc từ 0o – 62,8o. Nghiên cứu này chỉ tập trung vào hạn khí tượng, do đó cần có nhiều nghiên cứu chi tiết hơn để tiếp tục đánh giá 3 loại hạn: hạn nông nghiệp, hạn thủy văn, hạn kinh tế-xã hội, để có thể nhận biết đầy đủ hơn về hạn hán tại vùng này, từ đó đưa ra được các biện pháp chống hạn hiệu quả.