Tạp chí Khoa học và công nghệ Nông nghiệp Việt Nam
Tạp chí của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam
ĐA DẠNG THÀNH PHẦN PHIÊU SINH ĐỘNG VẬT VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI CÁC THÔNG SỐ MÔI TRƯỜNG NƯỚC TRONG CÁC AO NUÔI TÔM THẺ CHÂN TRẮNG (Litopenaeus vannamei Boone, 1931) THÂM CANH TẠI TỈNH CÀ MAU
Phiêu sinh động vật (PSĐV) giữ vai trò quan trọng trong các ao tôm. Nghiên cứu được thực hiện nhằm khảo sát thành phần loài và mật độ của phiêu sinh động vật làm cơ sở để đánh giá nguồn thức ăn tự nhiên trong ao nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh tại xã Cái Nước, tỉnh Cà Mau. Mẫu phiêu sinh động vật được thu trong 3 ao tôm với tổng cộng 13 đợt thu mẫu. Chu kỳ thu mẫu là 1 tuần/lần. Kết quả xác định được 36 loài phiêu sinh động vật thuộc 4 nhóm Protozoa, Rotifera, Copepoda và nhóm Khác. Trong đó, Protozoa có số loài cao nhất với 20 loài (55%), các nhóm còn lại dao động từ 4 đến 6 loài (11 - 17%). Số loài và mật độ phiêu sinh động vật trong các ao tôm biến động lần lượt từ 12đến19 loài và 32.166 - 531.230 ct/m3. Mật độ Protozoa và nhóm Khác có xu hướng tăng cao vào cuối vụ tôm. Các chỉ số Shannon (H’), Simpson (D) và Pielou’s (J’) dao động lần lượt từ 1,12 ± 0,02 đến 1,90 ± 0,08; 0,20 ± 0,02 đến 0,52 ± 0,09 và 0,48 ± 0,08 đến 0,79 ± 0,05. Các thông số môi trường nước gồm độ kiềm, độ mặn, TN, TP và TAN có ảnh hưởng có ý nghĩa đến sự phân bố của PSĐV trong các ao tôm. Tính đa dạng thành phần loài PSĐV trong các ao tôm ở mức từ thấp đến vừa trong quá trình nghiên cứu.
Lê Hoàng Vũ, Võ Nam Sơn, Nguyễn Thị Kim Liên
SO SÁNH HIỆU QUẢ BỔ SUNG POLYSACCHARIDES LY TRÍCH TỪ RONG XANH (Cladophora sp.) DẠNG DUNG DỊCH VÀ BỘT TRONG THỨC ĂN TÔM THẺ CHÂN TRẮNG (Litopenaeus vannamei L.) GIAI ĐOẠN ƯƠNG GIỐNG
Nghiên cứu được thực hiện nhằm so sánh ảnh hưởng của việc bổ sung polysaccharides ly trích từ rong xanh (Cladophora sp.) dạng dung dịch và bột vào thức ăn đến tăng trưởng, tỷ lệ sống, hiệu quả sử dụng thức ăn và chất lượng tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei) trong giai đoạn ương giống. Thí nghiệm được bố trí với 5 nghiệm thức gồm đối chứng và 4 nghiệm thức còn lại được bổ sung 0,3% (0,3 NP; 0,3 BP) và 0,6% (0,6 NP; 0,6 BP) ở dạng dung dịch và dạng bột, tương ứng. Sau 30 ngày ương, các yếu tố môi trường nước được duy trì ổn định và phù hợp cho sinh trưởng của tôm thẻ chân trắng. Tôm ở các nghiệm thức bổ sung polysaccharides từ rong xanh ly trích có tốc độ tăng trưởng khối lượng, tỷ lệ sống và hiệu quả sử dụng thức ăn cao hơn so với đối chứng. Đặc biệt, nghiệm thức 0,6 NP cho kết quả tốt nhất với FCR thấp và tăng trưởng cao nhưng không khác biệt thống kê (p > 0,05) so với nghiệm thức 0,6 BP. Thử nghiệm sốc độ mặn thấp (từ 15‰ xuống 0,5‰) cho thấy tôm ở các nghiệm thức xử lý có tỷ lệ chết tích lũy thấp hơn rõ rệt so với đối chứng, phản ánh chất lượng và khả năng chịu stress môi trường được cải thiện. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc bổ sung polysaccharides từ rong xanh ly trích dạng dung dịch và bột trong giai đoạn ương có tiềm năng nâng cao tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn và chất lượng tôm thẻ chân trắng, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất trong thực tiễn nuôi.
HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT, TÌNH HÌNH SÂU BỆNH HẠI VÀ TIÊU THỤ MÍT Ở MỘT SỐ VÙNG TRỒNG MÍT TẬP TRUNG TẠI NGHỆ AN VÀ HÀ TĨNH
Kết quả điều tra đánh giá hiện trạng sản xuất và tình hình sâu bệnh hại trên cây mít ở một số vùng trồng trọng điểm tại Nghệ An và Hà Tĩnh cho thấy hai địa phương đều có nhiều tiềm năng phát triển cây mít thành sản phẩm hàng hóa. Cơ cấu giống gồm 2 nhóm chính là giống địa phương và giống nhập nội, trong đó giống nhập nội chiếm tỷ lệ chủ yếu (53,8%). Trên cây mít ghi nhận có 19 loài dịch hại xuất hiện, gồm có 13 loài côn trùng gây hại và 06 loài bệnh hại. Mức độ xuất hiện gây hại cao đối với côn trùng gây hại tại các vùng điều tra, trong đó đáng chú ý là 2 loài sâu đục thân (Xylotrechus quadripes) xuất hiện ở mức độ rất cao và sâu đục quả (Glyphodes sp.) xuất hiện ở mức độ cao. Đối với bệnh hại, mức độ xuất hiện thấp hơn chỉ lưu ý ở bệnh hại thối đen quả (Lasiodiplodia theobromae), thối thân, xì mủ (Phytopthora sp.). Hiện chưa có biện pháp phòng trừ hiệu quả trong điều kiện không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật; người trồng mít còn thiếu kiến thức kỹ thuật cơ bản về canh tác và phòng trừ sâu bệnh hại. Bên cạnh đó, việc tiêu thụ sản phẩm gặp nhiều khó khăn do thiếu cơ sở chế biến, phụ thuộc vào tư thương, giá cả không ổn định, ảnh hưởng đến khả năng đầu tư và mở rộng sản xuất.
Phan Duy An, Nguyễn Thị Hằng, Lại Tiến Dũng, Đỗ Xuân Đạt
XÁC ĐỊNH KHOẢNG CÁCH TRỒNG VÀ CÔNG THỨC PHÂN BÓN THÍCH HỢP CHO GIỐNG SẢ CHANH (Cymbopogon citratus) HLV12 Ở ĐỒNG NAI
Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 06 đến tháng 12 năm 2024 tại Đồng Nai để xác định khoảng cách trồng và công thức phân bón thích hợp đối với giống sả chanh (Cymbopogon citratus) HLV12. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu lô chính, lô phụ, 3 lần nhắc lại, gồm 3 công thức khoảng cách trồng và 5 công thức phân bón. Kết quả nghiên cứu đã xác định được khoảng cách trồng vàcông thức phân bón thích hợp cho giống sả chanh HLV12 ở Đồng Nai như sau: (i) trồng với khoảng cách 80 cm × 60 cm, 2 tép sả/hốc, kết hợp bón 750 kg phân hữu cơ + 112,5 kg NPK 20.10.10, bón 2 lần/vụ hoặc (ii) trồng với khoảng cách 100 cm × 60 cm, 2 tép sả/hốc và bón 500 kg phân hữu cơ + 225 kg NPK 20.10.10, bón 2 lần/vụ.
Võ Văn Quang, Nguyễn Thị Thu Trinh, Ngô Minh Dũng
KHẢO SÁT SINH TRƯỞNG VÀ NĂNG SUẤT MỘT SỐ GIỐNG XÀ LÁCH (Lactuca sativa L.) TRỒNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP THỦY CANH ĐƠN GIẢN TẠI CẦN THƠ
Thí nghiệm được thực hiện tại Cần Thơ từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2024 nhằm xác định giống xà lách có khả năng sinh trưởng tốt và cho năng suất cao khi trồng bằng phương pháp thủy canh đơn giản trong điều kiện nhà màng. Thí nghiệm được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với 4 nghiệm thức và 5 lần lặp lại. Bốn nghiệm thức tương ứng với bốn giống xà lách gồm: Batavia, Prizehead, Muir và Thủy tinh tím. Kết quả cho thấy, số lá trung bình trên cây và đường kính gốc của giống xà lách Muir (22,5 lá và 6,30 mm) và Batavia (21,2 lá và 6,20 mm) là cao nhất. Trong khi đó, giống Prizehead có chiều cao cây cao nhất (23,6 cm). Về yếu tố cấu thành năng suất và năng suất, giống Muir và Batavia cho khối lượng cây (95,0 và 91,0 g), khối lượng lá trên cây (91,1 và 82,6 g) và năng suất lý thuyết (1,71 và 1,64 kg/m2) cao nhất. Ngược lại, giống Thủy tinh tím cho khối lượng cây, khối lượng lá trên cây và đường kính tán nhỏ nhất. Từ kết quả thu được, có thể khuyến nghị sử dụng giống xà lách Muir và Batavia để trồng theo phương pháp thủy canh đơn giản trong điều kiện nhà màng ở Cần Thơ.
ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG ĐẤT TẠI MỘT SỐ VÙNG TRỒNG SẦU RIÊNG TẬP TRUNG CỦA TỈNH LÂM ĐỒNG
Bốn mươi lăm mẫu đất thu thập tại một số vùng trồng sầu riêng tập trung của tỉnh Lâm Đồng, gồm phường Đông Gia Nghĩa và các xã Thuận An, Quảng Tín được đánh giá, phân tích. Phương pháp thu thập mẫu đất được thực hiện theo TCVN 4046:1985 về Phương pháp lấy mẫu và TCVN 7538-2:2005 về Kỹ thuật lấy mẫu. Các mẫu đất được phân tích theo quy định của Tiêu chuẩn Việt Nam và Tiêu chuẩn ngành ban hành. Kết quả cho thấy, các mẫu đất đều có phản ứng rất chua đến chua vừa, thành phần cơ giới chủ yếu là đất sét và thịt nhẹ pha sét. Trong đó, 80% mẫu đất giàu hữu cơ, 44/45 mẫu đất có hàm lượng đạm ở mức trung bình; lân dễ tiêu dao động từ mức nghèo đến trung bình, trong khi hàm lượng kali dễ tiêu ở mức giàu. Dung tích hấp thu cation (CEC) của đất chủ yếu ở mức trung bình, các cation trao đổi (Ca²+, Mg²+, Na+) có sự biến động lớn giữa các điểm thu mẫu. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học quan trọng để đề xuất các biện pháp quản lý dinh dưỡng và cải thiện đất tại một số vùng trồng sầu riêng tập trung của tỉnh Lâm Đồng, góp phần phát triển sản xuất sầu riêng hiệu quả, bền vững trên địa bàn tỉnh.
Lại Tiến Dũng, Đặng Thanh Thúy, Đỗ Xuân Đạt, Khúc Duy Hà, Đỗ Minh Đức, Phạm Thị Thu Trang, Nguyễn Huy Thịnh, Hà Mạnh Thắng, Hoàng Thị Ngân
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT QUẢN LÝ TỔNG HỢP BỆNH CHẾT CÂY CON (Fusarium sp., Rhizoctonia sp.) VÀ SÂU XANH BƯỚM TRẮNG (Pieris rapae) TRÊN CÂY SU HÀO VÀ CÂY BẮP CẢI TẠI NAM ĐỊNH
Nghiên cứu về các biện pháp quản lý tổng hợp được tiến hành nhằm kiểm soát bệnh chết cây con và sâu xanh bướm trắng gây hại trên su hàovàcải bắp tại Nam Định (nay là Ninh Bình). Kết quả cho thấy, việc xử lý đất bằng chế phẩm Tri-NĐ kết hợp với ủ phân chuồng hoai mục hiệu quả cao trong việc hạn chế nấm Fusarium sp. và Rhizoctonia sp., với hiệu lực duy trì từ 84,57% đến 88,07%. Đặc biệt, chế phẩm Tri-NĐ có khả năng ức chế mạnh bệnh chết cây con, đạt hiệu quả 80,06% trên cải bắp và 82,32% trên su hào. Đối với sâu xanh bướm trắng, chế phẩm sinh học BB-SH (Beauveria bassiana) với nồng độ 1,5 × 108CFU/g cho hiệu quả phòng trừ cao, đạt 92,33% trên cải bắp và 91,99% trên su hào. Kết quả phân tích dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cho thấy các mẫu thử nghiệm không phát hiện tồn dư, trong khi các mẫu đối chứng ghi nhận dư lượng Azoxystrobin và Dimethomorph vượt ngưỡng cho phép nhưng ở mức không đáng kể. Kết quả khẳng định tiềm năng áp dụng biện pháp sinh học trong sản xuất rau an toàn, bền vững và thân thiện với môi trường.
Nguyễn Thị Như Quỳnh, Trần Văn Huy, Hà Thị Thu Thủy, Nguyễn Thị Nga, Phạm Văn Duyên, Trần Thị Tuyết
ẢNH HƯỞNG CỦA BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DINH DƯỠNG GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN TRÁI ĐẾN CHẤT LƯỢNG TRÁI SẦU RIÊNG MUSANG KING (Durio zibethinus Murr.) TẠI XÃ NHƠN ÁI, THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định biện pháp quản lý dinh dưỡng hiệu quả trong giai đoạn phát triển trái nhằm tăng chất lượng và giảm hiện tượng rối loạn sinh lý (RLSL) trên trái sầu riêng Musang King. Mô hình được thực hiện tại xã Nhơn Ái, thành phố Cần Thơ, từ tháng 12 năm 2024 đến tháng 5 năm 2025. Kết quả cho thấy, bón phân NPK liều lượng 0,75 kg/cây/lần cho cây sầu riêng 7 năm tuổi (với tỷ lệ NPK lần lượt là 2:1:1 tại thời điểm 30 ngày sau khi đậu trái (SKĐT), 2:1:3 tại 45 ngày SKĐT và 1:1:3 tại 60 ngày SKĐT), kết hợp phun Ca(NO3)2 nồng độ 0,4% ở thời điểm 40 ngày SKĐT và MgSO4nồng độ 0,2% ở thời điểm 50 ngày SKĐT, cho chất lượng trái tốt, không xuất hiện RLSL, đồng thời giảm tỷ lệ RLSL/trái từ 22,2%. Trong giai đoạn từ khi phát triển trái đến thu hoạch, quy trình được chia thành ba lần bón phân NPK qua gốc và 2 lần phun Ca(NO3)2 và MgSO4qua lá cho cây sầu riêng Musang King nhằm khắc phục hiện tượng RLSL.
Nguyễn Huỳnh Dương, Lê Vĩnh Thúc, Mai Khắc Tường, Nguyễn Khánh Lễ, Trần Văn Hâu
ĐÁNH GIÁ SINH TRƯỞNG, ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG CỦA GIỐNG KHOAI TÂY TRIỂN VỌNG KT16.09 TẠI LÂM ĐỒNG
Giống khoai tây KT16.09 chọn lọc từ tổ hợp lai ( ) KT1 × ( ) VC2 đã được trồng khảo nghiệm tại phường Lâm Viên - Đà Lạt, xã D’Ran và thị trấn Gia Nghĩa (thuộc tỉnh Đắk Nông cũ), xã Quảng Sơn (thuộc tỉnh Đắk Nông cũ), tỉnh Lâm Đồng trong giai đoạn 2022 - 2025. Kết quả cho thấy giống KT16.09 có sức sinh trưởng khỏe, thân lá phát triển tốt, thời gian sinh trưởng khoảng 85 - 90 ngày (tương đương giống Atlantic); có dạng cây nửa đứng, mức độ nhiễm virus và bệnh mốc sương nhẹ. Củ có dạng hình ovan, mắt củ nông, vỏ củ màu vàng, ruột củ màu vàng nhạt, số lượng củ/cây trung bình từ 7 đến 8 củ. Năng suất trung bình đạt từ 25 đến 28 tấn/ha. Giống có hàm lượng chất khô trung bình đạt 22 - 23% thích hợp để sử dụng làm giống phục vụ chế biến khoai tây chiên giòn (chips). Giống KT16.09 sinh trưởng có độ đồng đều cao, thể hiện khả năng thích ứng tốt với điều kiện sinh thái vụ Đông (chính vụ) tại Lâm Đồng và có tiềm năng thay thế giống Atlantic trong sản xuất công nghiệp.
Nguyễn Thế Nhuận, Đinh Thị Hồng Nhung, Nguyễn Mai Ngọc, Nguyễn Thị Nhung, Ngô Thị Huệ
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MẬT ĐỘ CẤY, PHÂN BÓN CHO GIỐNG LÚA LAI BA DÒNG HYT315 TẠI THANH HÓA
Liều lượng phân bón và mật độ cấy thích hợp cho giống lúa lai ba dòng HYT315 tại tỉnh Thanh Hóa được thực hiện với 4 công thức phân bón và 4 mật độ cấy khác nhau. Thí nghiệm 2 nhân tố được bố trí 3 lần lặp lại theo phương pháp ô lớn - ô nhỏ (Split-plot design), trong đó ô lớn là yếu tố phân bón và ô nhỏ là yếu tố mật độ cấy. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ở vụ Xuân, giống HYT315 đạt năng suất cao nhất (77,3 tạ/ha) với công thức phân bón 130 kg N + 97,5 kg P2O5 + 130 kg K2O + 1.200 kg phân hữu cơ vi sinh và mật độ cấy 35 khóm/m2. Ở vụ Mùa, năng suất cao nhất đạt 73,6 tạ/ha tại công thức phân bón 110 kg N + 82,5 kg P2O5 + 110 kg K2O + 1.200 kg phân hữu cơ vi sinh và mật độ cấy 35 khóm/m2.
Lê Hùng Phong, Lê Diệu My, Nguyễn Thị Phương Hoa, Trần Thị Thu Ngân, Lê Tất Khương
NGHIÊN CỨU PHÂN LẬP VÀ NUÔI CẤY TẾ BÀO MÔ PHÂN SINH TẦNG SINH MẠCH CỦA CÂY TAM THẤT (Panax pseudo-ginseng)
Nuôi cấy tế bào thực vật là phương pháp tiềm năng để sản xuất các hợp chất tự nhiên có giá trị trong dược phẩm, thực phẩm và mỹ phẩm. Nghiên cứu này tập trung phân lập và thiết lập điều kiện nuôi cấy tế bào mô phân sinh mạch (Cambial meristematic cells - CMC) từ thân và rễ cây tam thất (Panax pseudo-ginseng). Kết quả thu được tế bào CMC hình thành từ mẫu thân khi nuôi cấy trên môi trường WPM bổ sung đường 30 g/L, phytagel 3 g/L, picloram 1 mg/L và BAP 2 mg/L, đạt hiệu quả 19,3%. Đánh giá hình thái mô học cho thấy tế bào CMC có màu trắng, mềm, mật độ cao và chứa nhiều không bào nhỏ, điểm khác biệt rõ rệt với các tế bào thực vật điển hình, vốn chỉ chứa 1 không bào lớn. Hệ thống nuôi cấy CMC ổn định này cung cấp nền tảng hiệu quả và bền vững cho sản xuất các chất chuyển hóa thứ cấp, qua đó mở ra nhiều tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực công nghiệp sinh học thực vật.
Khổng Ngân Giang, Lê Thị Như1, Nguyễn Văn Toàn
ẢNH HƯỞNG CỦA VỊ TRÍ ĐOẠN HOM VÀ CHẾ PHẨM KÍCH THÍCH RA RỄ ĐẾN KHẢ NĂNG RA RỄ CỦA CÂY HƯƠNG THẢO (Rosmarinus officinalis L.)
Hương thảo ngày càng phổ biến trong ẩm thực, y học và đang được trồng tại Sơn La. Tuy nhiên, nhân giống bằng hạt có tỷ lệ nảy mầm thấp và cây con không đồng đều, vì vậy nhân giống vô tính bằng hom giúp tạo nguồn giống chất lượng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá ảnh hưởng của vị trí đoạn hom trên thân cành và các chế phẩm kích thích ra rễ đến khả năng ra rễ của giống hương thảo BG1. Thí nghiệm được tiến hành tại xã Tân Yên, tỉnh Sơn La theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần nhắc lại. Kết quả cho thấy hom gồm 3 - 4 đốt kèm búp ngọn có thời gian bắt đầu ra rễ ngắn nhất (12,8 ± 2,2 ngày) và tỷ lệ ra rễ cao nhất (89,4%), số rễ và chiều dài rễ cũng vượt trội so với các công thức khác. Tỷ lệ ra rễ của đoạn hom theo thứ tự giảm dần là: Vị trí đoạn 1 > đoạn 2 > đoạn 3. Trong các chế phẩm, công thức 2 sử dụng Roots New đạt tỷ lệ ra rễ cao nhất (87,2%), tiếp đến là N3M (72,8%). Đồng thời cũng cho số lượng và chiều dài rễ lớn nhất. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học phục vụ hoàn thiện quy trình nhân giống vô tính cây Hương thảo tại Tân Yên, Sơn La.
Trần Thị Trường, Nguyễn Thị Như Tâm, Mai Anh
ẢNH HƯỞNG CỦA XỬ LÝ COLCHICINE ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ BIẾN DỊ HÌNH THÁI TRÊN MỘT SỐ GIỐNG DÂU (Morus alba L.)
Nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của nồng độ colchicine (Col) xử lý trên hom và hạt của 4 giống dâu gồm Bầu Đen, Lâm Đồng, VA-186, TBL-03 nhằm tạo ra các cá thể dị hình phục vụ công tác chọn tạo giống. Kết quả cho thấy nồng độ Col có ảnh hưởng rõ rệt đến tỷ lệ nảy mầm, tỷ lệ sống và sự hình thành cây dị hình của các giống dâu. Đối với xử lý trên hom, khi tăng nồng độ Col từ 0,1% lên 0,25%, tỷ lệ nảy mầm và tỷ lệ cây sống giảm mạnh so với đối chứng. Cây dị hình chỉ xuất hiện ở nồng độ 0,25% trên giống Bầu đen, VA-186 và TBL-03 với tỷ lệ thấp, lần lượt đạt 1,11%; 2,22% và 2,22% tương ứng. Kết quả thu được 4 cá thể dị hình còn sống sau 4 tháng kể từ khi nảy mầm. Khi xử lý Col trên hạt, tỷ lệ nảy mầm và tỷ lệ cây sống giảm mạnh khi nồng độ Col tăng, trong đó nồng độ 0,35% gây chết hoàn toàn cây con của giống TBL-03. Cây dị hình xuất hiện ở nồng độ 0,15% trên các giống Lâm Đồng, VA-186 và TBL-03 (đạt 0,37%) và 0,1% đối với giống TBL-03; tổng số thu được 6 cá thể dị hình. Các cá thể dị hình có sự gia tăng về chiều dài, rộng và khối lượng lá so với đối chứng, trong khi chiều cao cây và chiều dài đốt giảm, đồng thời đường kính thân tăng. Kết quả này là cơ sở khoa học bước đầu cho việc chọn tạo các giống dâu có tiềm năng tăng năng suất lá, góp phần phục vụ phát triển bền vững ngành dâu tằm tơ.
Lê Quý Tùy, Hồ Thị Mai, Nguyễn Thị Nguyệt Tú
ĐẶC ĐIỂM SINH HÓA MÙI THƠM VÀ DẤU PHÂN TỬ DNA CỦA XOÀI THƠM VĨNH HÒA, AN GIANG
Xoài Thơm Vĩnh Hòa (Mangifera indica L.) là giống đặc sản của An Giang nổi bật bởi hương thơm trong khi cơ sở sinh hóa và di truyền chưa được làm rõ. Nghiên cứu này nhằm phân tích sự biến đổi các hợp chất mùi qua các giai đoạn chín và xác định vị trí di truyền bằng chỉ thị DNA. Quả xoài được thu thập ở ba giai đoạn chín, các hợp chất bay hơi được phân tích bằng GC-MS, trong khi các vùng gen ITS và matK được khuếch đại, giải trình tự và xây dựng cây phát sinh loài. Kết quả cho thấy 2-hexanal và monoterpene chiếm ưu thế ở giai đoạn xanh; β-terpinolene tăng mạnh ở giai đoạn chín chuyển tiếp, sau đó giảm khi chín hoàn toàn; trong khi các este (ethyl acetate, ethyl pyruvate) và alcol (ethanol, methanol) tích lũy cao ở giai đoạn chín, tạo nên hương ngọt trái cây và mùi lên men. Hợp chất 3-buten-2-ol, ethyl pyruvate và o-cymene là các dấu hiệu đặc trưng khi so sánh với các giống xoài khác. Phân tích ITS và matK khẳng định xoài Thơm Vĩnh Hòa thuộc nhóm M. indica và có quan hệ gần với các giống Đông Nam Á. Nghiên cứu này góp phần làm rõ cơ chế sinh hóa, di truyền tạo hương đặc trưng và cung cấp cơ sở cho bảo tồn và chọn tạo giống xoài chất lượng cao.
Nguyễn Thị Mỹ Duyên, Trình Thị Thu Hồng, Đỗ Tấn Khang
ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ CẶP LAI TẰM SẮN MỚI CHỌN TẠO TRONG ĐIỀU KIỆN NHIỆT ĐỘ VÀ ẨM ĐỘ CAO
Thí nghiệm so sánh, đánh giá 15 cặp lai tằm sắn trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao nhằm lựa chọn các cặp lai tằm sắn thích hợp trong vụ Hè ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Ở thời kỳ tằm con (tuổi 1, 2, 3), tằm được nuôi ở nhiệt độ 30oC ± 0,5oC, ẩm độ 92% ± 1%; thời kỳ tằm lớn (tuổi 4 và 5) nuôi tằm ở nhiệt độ 29oC ± 0,5oC, ẩm độ 90% ± 1%. Thí nghiệm được thiết kế theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn toàn (CRD) với 3 lần nhắc lại, mỗi lần nhắc lại nuôi 300 con tằm sắn tuổi 4 tại Trung tâm Nghiên cứu Dâu tằm tơ Trung ương vào năm 2024. Kết quả đã xác định được 03 cặp lai TS7, TS8 và TS11 đều là tằm trơn, với tỷ lệ tằm sống 84,67 - 87,67%, tỷ lệ nhộng sống 95,90 - 96,58%, năng suất kén 673,3 - 692,2 g/300 con tằm tuổi 4, khối lượng toàn kén 2,55 - 2,58 g, tỷ lệ vỏ kén 13,35 - 13,67%. Đánh giá ưu thế lai chuẩn (HS) so với giống đối chứng TS1-T cho thấy năng suất kén 615,5 g/300 con tằm tuổi 4, khối lượng toàn kén 2,45 g, cả 03 cặp lai TS7, TS8 và TS11 đều cho kết quả cao hơn đối chứng thể hiện giá trị Hs dương về năng suất kén lần lượt là 9,39%; 9,85% và 12,46%; và khối lượng toàn kén lần lượt là 5,31%; 4,08% và 4,49%. Các cặp lai này cho thấy tiềm năng ứng dụng trong điều kiện nhiệt độ, ẩm độ cao và cần tiếp tục được khảo nghiệm trong điều kiện sản xuất thực tế vụ Hè ở miền núi phía Bắc để xác định mức độ thích nghi và hiệu quả.
Nguyễn Thị Len, Nguyễn Trung Kiên, Bùi Thị Thủy
ĐÁNH GIÁ NGUỒN VẬT LIỆU KHỞI ĐẦU GIỐNG ỔI TẠO ĐƯỢC BẰNG PHƯƠNG PHÁP LAI HỮU TÍNH
Cây ổi (Psidium guajava) là cây ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao, sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện sinh thái của các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trong đó có Việt Nam. Ở nước ta, dù chưa được coi là cây trồng chủ lực nhưng cây ổi được trồng phổ biến ở nhiều vùng, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng, tuy nhiên, nhiều giống ổi hiện đang được trồng thương mại là giống nhập nội, trong khi các giống ổi lai tạo trong nước còn hạn chế. Vì vậy, nghiên cứu và chọn tạo các giống ổi mới có năng suất cao, chất lượng tốt bằng phương pháp lai hữu tính luôn được ưu tiên. Trong giai đoạn 2013 - 2017, Viện Nghiên cứu Rau quả đã tiến hành lai tạo, đánh giá và chọn lọc được 27 dòng ổi lai triển vọng, nhằm chọn ra giống ổi mới, các dòng lai ưu tú này tiếp tục được đánh giá trong các năm 2023 - 2025. Kết quả nghiên cứu cho thấy: các dòng ổi lai đều sinh trưởng khỏe, cho năng suất khá và chất lượng quả đáp ứng yêu cầu sản xuất trong đó, 4 dòng có triển vọng nổi bật về năng suất và chất lượng quả gồm: TL × XD91, ĐL × BT3, TL × ĐL58 và ĐL × TL60 với khối lượng quả trung bình từ 306,85 đến 320,92 g/quả; tỷ lệ phần ăn được cao, đạt trên 85%; độ dày cùi đạt 2,53 - 2,96 cm; độ Brix của quả đạt từ 10,38 đến 11,01%, phù hợp với mục đích tiêu thụ tươi. .
Nguyễn Ngô Liêm, Vũ Việt Hưng, Nguyễn Thị Tuyết
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG CHỊU HẠN CỦA MỘT SỐ DÒNG ĐẬU XANH, ĐẬU ĐEN, ĐẬU ĐỎ TRIỂN VỌNG Ở GIAI ĐOẠN MỌC MẦM
Ảnh hưởng của hạn hán đến giai đoạn mọc mầm của các dòng đậu đỗ triển vọng được đánh giá trong phòng thí nghiệm. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ô lớn-ô nhỏ (split-plot) với 3 lần nhắc lại cho mỗi loại đậu (đậuxanh,đậu đỏ, đậu đen). Nhân tố chính là các dòng đậu, nhân tố phụ là 5 mức áp suất thẩm thấu được tạo ra bởi PEG-6000, bao gồm: 0; -2; -3; -4 và -6 bar. Mỗi đơn vị thí nghiệm tương ứng với một đĩa Petri chứa 20 hạt có tỷ lệ nảy mầm trên 98%. Kết quả cho thấy các chỉ tiêu sinh trưởng của cây mầm giảm mạnh khi mức độ hạn tăng lên. Dựa trên các chỉ số định lượng, nghiên cứu xác định được các dòng chịu hạn tốt nhất:đậuxanh (dòngĐX147) cho hệ số chịu hạn nhất,đạt, 0,82 (-2 bar) và 0,79 (-3 bar); đậuđỏ(dòng ĐO13), cho thấy ưu thế vượt trội, với hệ số đạt 0,82 (-2 bar) và 0,78 (-3 bar); đậu đen (dòng ĐE32) có khả năng chịu hạn cao nhất, với hệ số đạt 0,85 (-2 bar) và 0,8 (-3 bar). Như vậy, trong điều kiện hạn nhân tạo, ĐX147, ĐO13 và ĐE32 là ba dòng triển vọng nhất do duy trì được các chỉ số sinh trưởng ổn định. Đây là nguồn vật liệu quý cho công tác chọn tạo giống chịu hạn trong tương lai.
Bùi Văn Hùng, Nguyễn Thị Huyền Trang, Giáp Thị Luân, Trần Đình Hợp, Trần Duy Việt
KẾT QUẢ CHỌN TẠO GIỐNG LẠC LCHX03 CHỊU HẠN VÀ KHÁNG BỆNH HÉO XANH CHO CÁC TỈNH MIỀN TRUNG
Chọn tạo giống lạc có năng suất cao, có khả năng chịu hạn và kháng bệnh héo xanh là phù hợp với thực tiễn sản xuất lạc tại các tỉnh miền Trung hiện nay. Giống lạc LCHX03 có nguồn gốc từ lai hữu tính giữa giống 1007.19 và L18 được Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Đậu đỗ, Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm chọn tạo và phát triển. Giống LCHX03 có thời gian sinh trưởng 105 - 110 ngày tại các tỉnh miền Trung, dạng cây đứng, màu lá xanh đậm, vỏ hạt màu hồng, năng suất cao từ 3,55 đến 4,51 tấn/ha (ở vụ Xuân), khối lượng 100 quả từ 156,3 đến 160,3 g, khối lượng 100 hạt từ 55,0 đến 59,1 g, tỷ lệ hạt/quả từ 71,2 đến 72,3%. Đặc biệt, giống có khả năng chịu hạn tốt (điểm 2 - 3) và kháng héo xanh tốt (điểm 1 - 2), hàm lượng dầu đạt 50,0%, hàm lượng protein đạt 27,2%, phù hợp với điều kiện canh tác tại các tỉnh miền Trung.
Nguyễn Xuân Đoan, Nguyễn Xuân Thu, Trịnh Thị Thùy Linh, Lê Tất Khương
SỰ HIỆN DIỆN CỦA LOÀI Aeromonas spp. Ở CÁ TRA BỆNH XUẤT HUYẾT VÀ BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ CÁC KIỂU HÌNH LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘC LỰC CỦA CHỦNG Aeromonas hydrophila
Aeromonas spp. là các tác nhân gây bệnh chính trong thủy sản, tuy nhiên việc định danh loài Aeromonas spp. bằng phương pháp PCR hiện chưa có độ chính xác cao. Bằng phương pháp giải trình tự gen gyrB, 40% chủng Aeromonas spp. trong tổng số 77 chủng được phân lập từ cá tra bị xuất huyết là chủng A. hydrophila và 49% số chủng khảo sát là A. dhakensis. Điều này cho thấy, dịch xuất huyết ở ao nuôi cá tra không chỉ bởi tác nhân chính A. hydrophila gây ra mà còn có sự hiện diện của A.dhakensis. Trong 332 chủng Aeromonas spp. khảo sát, 83 chủng A. hydrophila độc lực cao (vAh) và 03 chủng A. hydrophila không có độc lực (non-vAh) được phát hiện. Khi so sánh một số yếu tố kiểu hình liên quan đến độc lực của hai nhóm này, nhóm vAh có hoạt tính exoprotease cao hơn so với nhóm non-vAh, trong khi đó khả năng bơi sau 48 h ủ của nhóm non-vAh mạnh hơn so với nhóm vAh. Khả năng tạo màng sinh học biofilm và khả năng dịch chuyển bề mặt của hai nhóm chủng không có sự khác nhau.
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG KHÁNG KHUẨN CỦA DỊCH CHIẾT CỎ MỰC ĐỐI VỚI VI KHUẨN NHIỄM TRÊN CÁ LÓC (Channa striata) BỆNH GAN THẬN MỦ TẠI AN GIANG
Vi khuẩn gây bệnh gan thận mủ trên cá lóc giống (Channa striata) tại An Giang có dấu hiệu bệnh lý đặc trưng như có các đốm trắng nhỏ ở gan, thận và tỳ tạng. Trên môi trường TSA, vi khuẩn có khuẩn lạc nhỏ màu vàng nhạt, sau 24 - 36 giờ ủ ở nhiệt độ 28°C, gram âm, hình que ngắn, di động, catalase và oxidase dương tính. Dựa vào đặc điểm hình thái, sinh lý, sinh hóa và kết quả giải trình tự gen xác định được loài Aeromonas schubertii. Kết quả kháng sinh đồ của dịch chiết cỏ mực đối với vi khuẩn Aeromonas schubertii ở các nồng độ 0,5%; 1,0% và 1,5% đều cho kết quả có đối kháng so với đối chứng. Đường kính trung bình (ĐKTB) vòng vô khuẩn lớn nhất ở nồng độ 1,5%; kế đến là 1,0% và nhỏ nhất là 0,5% lần lượt là 15,0 ± 0,00 mm; 14,0 ± 0,00 mm và 12,7 ± 0,58 mm. Ở nồng độ 1,5% tỉ lệ sống của cá lóc giống đạt 83,3% ± 3,33 và giá trị RPS đạt 54,5% ± 15,75.
NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT NUÔI TẰM CON CHE PHỦ NILON
Để hạn chế tác hại do ẩm độ không khí khô khi nuôi tằm con (tuổi 1 - 3), thí nghiệm được bố trí giúp tăng ẩm giai đoạn tằm con bằng biện pháp che phủ nilon. Kết quả thí nghiệm sử dụng nilon có đục lỗ đậy cho tằm giai đoạn tằm con đã rút ngắn được thời gian phát dục của tằm so với không che phủ từ 9 đến 17 giờ, tiết kiệm được 7,4 - 15,9 kg lá dâu/vòng trứng. Sức sống tằm tăng từ 1,1 đến 4,1%, năng suất kén tăng 1,5 - 8,4%. Hiệu quả kinh tế tăng 44.200 - 104.600 đồng/vòng trứng, tương đương 5.304.000 - 12.552.000 đồng/ha dâu. Trong đó, công thức che phủ nilon từ tuổi 1 - 2 cho hiệu quả kinh tế cao nhất, tăng 104.600 đồng/vòng trứng (12.552.000 đồng/ha dâu) so với nuôi tằm con không che phủ.
KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN KINH TẾ TUẦN HOÀN ỨNG DỤNG TRONG CÁC HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Nông nghiệp luôn giữ vị trí quan trọng việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu. Tuy nhiên, phát triển nông nghiệp cũng ảnh hưởng đến môi trường sinh thái do phát sinh chất thải từ các hoạt động trồng trọt và chăn nuôi. Do đó, phát triển nông nghiệp xanh theo hướng kinh tế tuần hoàn đang trở thành xu hướng chủ đạo, hạn chế được ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và thúc đẩy sự phát triển bền vững. Phát triển kinh tế tuần hoàn cũng là hướng đi phù hợp cho các hợp tác xã nông nghiệp trong điều kiện hiện nay ở Việt Nam để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và phát triển bền vững các hợp tác xã nông nghiệp. Nghiên cứu này tổng kết một số mô hình phát triển kinh tế tuần hoàn, đánh giá nhu cầu của người dân và đề xuất các giải pháp chiến lược cho việc phát triển kinh tế tuần hoàn ứng dụng trong hợp tác xã nông nghiệp hiện nay. Việc nghiên cứu được thực hiện thông qua các hoạt động nghiên cứu, đánh giá tình hình và tổng kết kinh nghiệm trong phát triển kinh tế tuần hoàn điển hình được ứng dụng trong các hợp tác xã nông nghiệp hiện nay. Kết quả cho thấy, ứng dụng kinh tế tuần hoàn đã nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp tại các hợp tác xã và góp phần làm giảm đáng kể vấn đề ô nhiễm môi trường trong nông nghiệp. Để phát triển tốt và ứng dụng có hiệu quả kinh tế tuần hoàn trong các hợp tác xã nông nghiệp, cần tập trung vào một số vấn đề như nâng cao nhận thức của các thành viên hợp tác xã, đặc biệt các cán bộ quản lý hợp tác xã, những người giữ vai trò quyết định đối với việc đề ra các định hướng, giải pháp chiến lược cho phát triển bền vững các hợp tác xã. Ngoài ra, phát triển kinh tế tuần hoàn là một vấn đề mới nên cần có được sự hỗ trợ từ các các cơ quản lý nhà nước ở cả cấp trung ương và địa phương để đưa ra được các chính sách hỗ trợ, hướng dẫn và tăng cường việc hoàn hiện cơ sở pháp lý để phát triển kinh tế tuần hoàn tại các địa phương ở Việt Nam hiện nay.
ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT HỌC, SINH THÁI HỌC CỦA LOÀI MỌT GẠO sitophilus oryzae (Linnaeus) (Coleoptera: Curculionidae) VÀ SỰ LÂY NHIỄM TRÊN HẠT LÚA MÌ NHẬP KHẨU QUA CẢNG HẢI PHÒNG
Mọt gạo Sitophilus oryzae xuất hiện và gây hại trên hạt lúa mì nhập khẩu qua cảng Hải Phòng vào Việt Nam. Mật độ mọt gạo thấp nhất trên hạt lúa mì làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi xuất xứ từ nước Úc và mật độ mọt gạo cao nhất trên hạt lúa mì xuất xứ từ Ấn Độ. Vòng đời trung bình của mọt gạo khi nuôi ở các mức nhiệt độ 25℃; 28,5℃ và 30℃ với thức ăn là hạt lúa mì giảm dần theo chiều tăng của nhiệt độ dao động 35,7- 44,7 ngày. Thời gian sống trung bình của trưởng thành đực mọt gạo ở nhiệt độ 25℃, 28,5℃, 30℃ tương ứng là 106,3; 94,9 và 90,1 ngày. Thời gian sống trung bình của trưởng thành cái lần lượt là 120,8; 107,7 và 101,2 ngày. Sức đẻ trứng cao nhất là 164,7 quả/trưởng thành cái ở nhiệt độ 28,5℃, tiếp theo ở nhiệt độ 30℃ là 152,3 quả/trưởng thành cái và ở nhiệt độ 25℃ là ít nhất đạt 108 quả/trưởng thành cái. Thời gian vòng đời của mọt gạo kéo dài nhất thức ăn hạt ngô trung bình là 41,4 ngày, tiếp đến là trên gạo 39,83 ngày, hạt lúa mì là 38,53 ngày và thời gian vòng đời của mọt gạo trên malt lúa mì (hạt lúa mì nảy mầm và sấy khô) là ngắn nhất (35,33 ngày). Khối lượng hạt lúa mì hao hụt (trong thời gian mọt gạo tiếp xúc 15 ngày cho đến khi trưởng thành ở thế hệ G1 vũ hóa) trên hạt lúa mì nhập khẩu từ Canada là 0,42% thấp hơn trên hạt lúa mì nhập khẩu từ Úc là 0,49%. Chỉ số sinh trưởng của mọt gạo trên hạt lúa mì nhập khẩu từ Úc là 2,28 và Canada là 2,05.
DIỄN BIẾN MẬT ĐỘ QUẦN THỂ RẦY NÂU (Nilaparvata lugens) HẠI LÚA TẠI MỘT SỐ TỈNH THUỘC VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
Rầy nâu (Nilaparvata lugens Stål) là một trong những loài côn trùng gây hại nghiêm trọng trên cây lúa ở hầu khắp các khu vực trồng lúa của cả nước. Theo dõi diễn mật độ quần thể rầy nâu từ năm 2020 đến năm 2022 cho thấy, rầy nâu thường phát sinh và gây hại mạnh nhất từ giai đoạn lúa đứng cái, làm đòng đến khi thu hoạch. Trong vụ lúa Xuân, rầy nâu thường xuất hiện với mật độ từ 1.066 - 9.909 con/m2 tại tỉnh Nam Định và từ 1.510 - 12.091 con/m2 tại Thái Bình. Trong vụ lúa Mùa, rầy nâu xuất hiện với mật độ từ 91,5 - 332 con/m2 tại Nam Định và từ 550 - 1.362 con/m2tại Thái Bình. Trong mỗi vụ lúa, số lượng rầy nâu vào đèn với số lượng lớn thường vào cuối vụ, khi lúa bắt đầu chín đến lúc thu hoạch. Số lượng rầy nâu vào đèn cao nhất tại tỉnh Thái Bình là 28 con/đèn/đêm và tại tỉnh Nam Định lên tới 104 con/đèn/đêm.
KHẢ NĂNG PHÒNG TRỊ BỆNH HÉO XANH HẠI GỪNG DO VI KHUẨN RALSTONIA SOLANACEARUM GÂY RA CỦA MỘT SỐ CHỦNG XẠ KHUẨN
Mục tiêu của nghiên cứu là nhằm tìm ra chủng xạ khuẩn có khả năng quản lý bệnh héo xanh hại gừng do vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây ra. Khả năng đối kháng của 30 chủng xạ khuẩn đối với vi khuẩn R. solanacearum được thực hiện trong điều kiện phòng thí nghiệm với 5 lần lặp lại. Kết quả cho thấy 2 chủng xạ khuẩn UMT-KG51 và UMT-KG201 thể hiện khả năng đối kháng cao với vi khuẩn R. solanacearum với bán kính vòng vô khuẩn lần lượt là 9,8 mm và 15,3 mm đến thời điểm 7 ngày sau thí nghiệm. Khả năng phòng trừ bệnh héo xanh hại gừng của 2 chủng xạ khuẩn (UMT-KG51 và UMT-KG201) cũng được thực hiện trong điều kiện nhà lưới với 5 lần lặp lại. Kết quả cho thấy, chủng xạ khuẩn UMT-KG51 khi tưới kết hợp 2 ngày trước và 2 ngày sau khi lây bệnh nhân tạo cho tỷ lệ bệnh thấp nhất là 32,04%, chỉ số bệnh thấp nhất là 27,99% và hiệu quả giảm bệnh cao nhất là 69,57% và tương đương với nghiệm thức đối chứng thuốc hóa học đến thời điểm 36 ngày sau khi lây bệnh nhân tạo.
CHẾ TẠO DUNG DỊCH TỪ CHẤT THẢI HỮU CƠ TRỒNG RAU CẢI XANH TRÊN HỆ THỐNG THỦY CANH HỒI LƯU
Cho đến nay các nghiên cứu chế tạo dung dịch hữu cơ cho trồng rau trên hệ thống thủy canh còn nhiều hạn chế. Trong nghiên cứu này sử dụng các nguồn phế phẩm nông nghiệp như: phân bò hoai, bèo hoa dâu và phụ phẩm cá để chế tạo dung dịch hữu cơ thủy canh. Kết quả cho thấy, dưới tác động của chế phẩm KMINA-1 thủy phân và tạo thành các dung dịch phân bón hữu cơ có EC (2.922 - 4.525 µS/cm) và pH (6,3 - 6,4) phù hợp trồng rau thủy canh. Kết quả phân tích cho thấy, sản phẩm rau cải xanh khi trồng trên hệ thống thủy canh bằng các dung dịch hữu cơ nêu trên đều đạt chất lượng về vệ sinh an toàn thực phẩm. Rau cải xanh trồng bằng dung dịch hữu cơ chế tạo được từ phụ phẩm cá (dung dịch đạm cá) có các chỉ tiêu chất lượng: chất khô, đường tổng số, vitamin C tương đương với rau trồng bằng dung dịch thủy canh vô cơ, đồng thời cho năng suất cải xanh cao hơn khi trồng bằng các dung dịch hữu cơ khác. Ở nồng độ dung dịch đạm cá 2%, năng suất cải xanh đạt 3,29 kg/m2 (đạt 77,23% so với khi trồng bằng dung dịch vô cơ). Dung dịch đạm cá có EC = 4.525 µS/cm, pH = 6,3; hàm lượng các chất: N ts đạt 2,64 g/L; P2O5 ts đạt 4,34 g/L; K2 O ts đạt 0,265 g/L; Cu đạt 0,32 mg/L; Mn đạt 6,25 mg/L; Zn đạt 0,48 mg/L; Fe đạt 50,92 mg/L, hàm lượng các kim loại nặng ở dưới mức cho phép (theo QCVN 03:2008/BTNMT về giới hạn hàm lượng tổng số của một số kim loại nặng trong đất nông nghiệp).
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT NHÂN HOM GIỐNG CÂY CÂU ĐẰNG (Uncaria macrophylla)
Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng, loại hom và thành phần giá thể đến khả năng bật chồi, ra rễ của hom cây Câu đằng (Uncaria macrophylla Wall) trong điều kiện vườn ươm tại huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa. Cây Câu đằng được bố trí thí nghiệm từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2020. Các thí nghiệm được tưới nước đầy đủ, duy trì độ ẩm 60 - 70%, bầu ươm có kích thước: 13 cm × 18 cm và được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần nhắc lại. Thí nghiệm ảnh hưởng của loại hom Câu đằng bao gồm hom non, hom bánh tẻ và hom già, các hom dài từ 20 đến 30 cm (có 2 mắt ngủ). Kết quả nghiên cứu cho thấy, dùng hom bánh tẻ của cây Câu đằng để nhân giống tốt hơn hom non và hom già. Thí nghiệm ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng IBA cho thấy nồng độ IBA 2,0% có ảnh hưởng tốt nhất đến tỷ lệ bật chồi và tỷ lệ ra rễ của hom. Thí nghiệm ảnh hưởng của giá thể bao gồm công thức: G0: 100% đất rừng (đối chứng); G1: 50% đất rừng + 50% cát sông; G2: 40% đất rừng + 40% cát sông + 20% xơ dừa; G3: 40% đất rừng + 30% cát sông + 20% xơ dừa + 10% phân chuồng hoai. Kết quả cho thấy, giá thể công thức G3 là giá thể tốt nhất; tỷ lệ bật chồi đạt 85,06%; tỷ lệ ra rễ đạt 63,35%; chiều dài chồi 28,52 cm; số rễ/cây là 8,48 rễ đo sau 120 ngày giâm hom.
ẢNH HƯỞNG CỦA SALICYLIC AXIT, CANXI CHLORUA VÀ KALI METABISULFIT XỬ LÝ TRƯỚC THU HOẠCH ĐẾN KHẢ NĂNG BẢO QUẢN QUẢ THANH LONG RUỘT ĐỎ LĐ1
Quả thanh long thường bị thối hỏng trong quá trình tồn trữ sau thu hoạch, đây là trở ngại lớn cho việc kéo dài thời gian bảo quản. Vì vậy, nội dung nghiên cứu nhằm khảo sát ảnh hưởng của xử lý salicylic acid (0,1; 0,2 và 0,3%), canxi clorua (1%) và kali metabisulfit (1%) trước thu hoạch đến khả năng bảo quản sau thu hoạch của quả thanh long ruột đỏ LĐ1. Quả thanh long sau thu hoạch được mang về phòng thí nghiệm, chọn quả đồng nhất, không sâu bệnh, rửa sạch, đóng gói trong bao PE có đục lỗ và bảo quản. Qua kết quả khảo sát cho thấy ở nghiệm thức thanh long được phun SA (0,1%) trước thu hoạch có thể giúp duy trì chất lượng quả thanh long đến 28 ngày bảo quản ở 5 ± 1oC và 3 ngày ở 25 ± 3oC (thời gian và nhiệt độ khi quả trên kệ bán hàng) với tỷ lệ quả thối hỏng do nấm bệnh gây ra được ghi nhận thấp hơn 55% so với đối chứng không xử lý.
ẢNH HƯỞNG CỦA KỸ THUẬT CHE BÓNG ĐẾN NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG NGUYÊN LIỆU CHẾ BIẾN CHÈ MATCHA TRÊN GIỐNG CHÈ LCT1
Nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của việc che bóng đến hàm lượng chlorophyll a và chlorophyll b trong lá chè, là cơ sở lựa chọn thời gian che bóng phù hợp cho quá trình quang hợp của cây chè. Kết quả cho thấy, che bóng trước khi thu hoạch làm lá cây có xu hướng tích luỹ lượng chlorophyll b nhiều hơn (21,64 - 21,73 mg/g) tương đương với hàm lượng chlorophyll a (19,12 - 21,37 mg/g) và làm thay đổi tỷ lệ chlorophyll a/b. Vườn chè LCT1 được che bóng trước khi thu hoạch 10 ngày đến 15 ngày sẽ sinh trưởng và phát triển tốt hơn. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất cao hơn hẳn so với đối chứng, đạt 8,31 tấn/ha (tăng 4% so với đối chứng). Khi che bóng trước thu hoạch từ 10 đến 15 ngày giảm thiểu được tỉ lệ búp mù xoè từ 2,07 đến 5,85% so với đối chứng, tăng được tỉ lệ tôm và lá 1, lá 2 trong thành phần cơ giới. Công thức che bóng này còn làm thay đổi các chỉ tiêu sinh hóa phù hợp hơn cho chế biến chè matcha, thể hiện ở tổng điểm đánh giá thử nếm cảm quan đạt từ khá trở lên (> 17 điểm).
ẢNH HƯỞNG CỦA DUNG DỊCH DINH DƯỠNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ NĂNG SUẤT CẢI BẸ XANH TRỒNG THỦY CANH TRONG NHÀ MÀNG
Nghiên cứu được thực hiện tại Trường Nông nghiệp, Trường Đại học Cần Thơ từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2022 nhằm xác định dung dịch dinh dưỡng phù hợp cho sinh trưởng và năng suất của cải xanh trồng thủy canh trong điều kiện nhà màng. Thí nghiệm được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với 3 nghiệm thức và 8 lần lặp lại, mỗi lặp lại là 4 rọ thủy canh trồng 1 cây cải xanh trên rọ. Ba nghiệm thức là 3 loại dinh dưỡng khác nhau gồm: LV1, LV2 và ĐHCT. Kết quả nghiên cứu cho thấy, cải xanh trồng ở dinh dưỡng LV1 cho kết quả tốt nhất về các chỉ tiêu sinh trưởng, khối lượng cây (83,5 g/cây), năng suất tổng (3,51 kg/m2 ) và năng suất thương phẩm (gấp khoảng 1,6 lần so với dinh dưỡng ĐHCT). Dinh dưỡng LV2 thích hợp cho sự phát triển số lá trên cây cải xanh.