Tạp chí của Trường Đại học Thủ Dầu Một
Thu Dau Mot University Journal of Science
TRUYỆN NGẮN TRƯỚC MẶT LÀ DÒNG SÔNG CỦA NGUYỄN MỘT TỪ GÓC NHÌN KÝ HIỆU HỌC
Ký hiệu học ngày càng khẳng định vị thế như một hướng tiếp cận hiệu quả trong nghiên cứu văn học nhờ khả năng bám sát cấu trúc ngôn ngữ văn bản mà vẫn gắn kết với bối cảnh văn hóa tạo nghĩa. Bài viết vận dụng mô hình ký hiệu học tam diện của Charles Sanders Peirce kết hợp với lý thuyết phân tầng nghĩa của Roland Barthes để giải mã hệ thống ký hiệu trong truyện ngắn Trước mặt là dòng sông của Nguyễn Một. Kết quả nghiên cứu cho thấy văn bản được tổ chức theo hai nhóm ký hiệu có quan hệ bổ sung: nhóm ký hiệu truyền thống (cây cuốc, ba đồng bạc cổ, nhà tre, rau muống) chủ yếu tạo lập mã văn hóa bản địa, trong đó nhà tre đạt tới tầng huyền thoại khi bản sắc địa phương được chuyển hóa thành giá trị phổ quát; nhóm ký hiệu ranh giới (dòng sông, hòm thư) đảm nhận chức năng kết nối và chuyển hóa, đồng thời biểu đạt hành trình trưởng thành và lựa chọn hiện sinh của nhân vật. Qua đó, nghiên cứu không chỉ góp phần khẳng định giá trị nghệ thuật của tác phẩm Trước mặt là dòng sông trong dòng chảy văn học Việt Nam đương đại, mà còn minh chứng cho hiệu quả của việc vận dụng lý thuyết ký hiệu học trong khám phá những vỉa tầng của văn bản văn học.
DIỄN GIẢI DI SẢN TẠI BA DI TÍCH LỊCH SỬ CÁCH MẠNG Ở ĐÔNG NAM BỘ TRONG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG HIỆN NAY
Bài viết tập trung làm rõ vai trò của diễn giải di sản trong việc chuyển hóa giá trị của các di tích lịch sử cách mạng ở Đông Nam Bộ thành nguồn lực giáo dục truyền thống. Cơ sở lý thuyết chính của nghiên cứu là quan niệm diễn giải của Freeman Tilden và Hiến chương ICOMOS về diễn giải và trình bày các địa điểm di sản văn hóa (Ename Charter). Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, phân tích tài liệu và đối chiếu ba trường hợp: Địa đạo Củ Chi, Căn cứ Trung ương Cục miền Nam và chiến khu Rừng Sác - Cần Giờ. Đối tượng thụ hưởng chính được xác định là học sinh trung học và sinh viên; giáo viên, thuyết minh viên, hướng dẫn viên và cán bộ quản lý di tích là các chủ thể tổ chức hoạt động. Bài viết đề xuất khung phân tích - khuyến nghị gồm năm thành tố: sự kiện lịch sử; không gian và hiện vật; con người và cộng đồng; cảm xúc - đạo đức; liên hệ với hiện tại. Khung này được vận dụng nhất quán trong phân tích ba trường hợp nêu trên.
NHỮNG KIẾN GIẢI MỚI VỀ CUỘC VẬN ĐỘNG KHÁNG PHÁP CỦA THỦ LĨNH MAN CHAM Ở PHÚ YÊN (1936)
Trong bối cảnh chính quyền thực dân Pháp đẩy mạnh khai thác thuộc địa, thuế khóa, lao dịch và kiểm soát hành chính tại Trung Kỳ và Tây Nguyên, nhiều hình thức phản kháng đã diễn ra trong các cộng đồng tộc người thiểu số miền núi Nam Trung Kỳ. Bài viết khảo cứu lại cuộc vận động kháng Pháp do thủ lĩnh Man Cham khởi xướng tại vùng Trà Kê, Phú Yên năm 1936, một sự kiện đã được đề cập trong nhiều công trình nhưng còn khác biệt về tên gọi nhân vật, niên đại, phạm vi lan tỏa, quy mô lực lượng, động cơ phản kháng và hành trạng của người lãnh đạo. Nghiên cứu khai thác bài báo Một nhà Cách mạng Mọi: Man Cham đăng trên báo Sự Thật năm 1946, kết hợp phương pháp lịch sử, đối thoại với các công trình đã công bố. Kết quả cho thấy cuộc vận động diễn ra vào mùa thu năm 1936, bắt nguồn trực tiếp từ lao dịch làm đường thuộc địa số 14, thuế thân và sự áp chế của bộ máy cai trị. Nghi thức đổi xu, xin nước thánh và cầu an được sử dụng như phương thức tập hợp, truyền đạt thông điệp chống Pháp và cố kết quần chúng, thay vì chỉ phản ánh niềm tin huyền thuật. Cuộc vận động có ảnh hưởng từ Phú Yên, Bình Định đến một số địa bàn Tây Nguyên, nhưng chưa có căn cứ xác định các con số 10.000 hoặc 50.000 người tham gia hay sự lan tỏa đến Hạ Lào và Đồng Nai Thượng. Nguồn tư liệu mới cũng cho thấy Man Cham từng bị giam tại Ban Mê Thuột, Sông Cầu và quản thúc ở Sầm Sơn, không phải tại Lao Bảo. Tấm ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh và thanh gươm lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nhận năm 1946 do Ủy ban Sông Cầu trao tặng, không phải kết quả của một cuộc gặp trực tiếp tại Hà Nội. Do hoạt động mới dừng ở giai đoạn vận động và tập hợp lực lượng, bài viết đề xuất định danh sự kiện là “Cuộc vận động kháng Pháp của Man Cham ở miền núi Nam Trung Kỳ năm 1936”, qua đó hàm ý cần thận trọng hơn khi tiếp cận các lớp sử liệu liên quan đến sự kiện này
TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN TRỊ NGHỀ CÁ VÀ SỰ THÍCH ỨNG SINH KẾ CỦA NGƯ DÂN TẠI XÃ LONG HẢI VÀ PHƯỚC HẢI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA
Trong bối cảnh toàn cầu hóa quản trị nghề cá, Luật Thủy sản 2017 và các quy định chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đặt ra những điều kiện mới đối với sinh kế của ngư dân ven biển Việt Nam. Bài viết phân tích tác động của chính sách quản trị nghề cá và các chiến lược thích ứng sinh kế của ngư dân tại Phước Hải và Phước Tỉnh, trong đó Phước Tỉnh hiện thuộc xã Long Hải, Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu được triển khai trong giai đoạn 2023–2025 theo thiết kế hỗn hợp thiên về định tính, kết hợp năm đợt điền dã tập trung, quan sát tham dự, quan sát không tham dự, 30 cuộc phỏng vấn sâu, khảo sát 200 hộ và phân tích văn bản chính sách. Kết quả khảo sát cho thấy 99/200 hộ (49,5%) đã tiếp cận ít nhất một hình thức hỗ trợ, trong khi 101/200 hộ (50,5%) chưa tiếp cận; 186/200 hộ (93,0%) cho biết nghề nghiệp hoặc cấu trúc sinh kế đã thay đổi trong năm năm gần đây. Các quy định về phân vùng khai thác, đăng ký, đăng kiểm, nhật ký khai thác, giám sát hành trình và truy xuất nguồn gốc góp phần chuẩn hóa hoạt động nghề cá, nhưng đồng thời làm tăng yêu cầu về vốn, kỹ thuật và năng lực tuân thủ. Ngư dân thích ứng bằng cách điều chỉnh ngư trường, kết hợp khai thác với hậu cần, chế biến, buôn bán và chuyển một phần lao động sang các hoạt động ngoài nghề cá. Tác động của chính sách diễn ra đồng thời với suy giảm nguồn lợi, biến động giá nhiên liệu, thị trường và thời tiết; vì vậy, năng lực thích ứng khác nhau tùy theo quy mô phương tiện, nguồn lực của hộ và khả năng tiếp cận hỗ trợ. Bài viết đề xuất kết hợp kiểm soát khai thác với tín dụng phù hợp, đào tạo nghề, các sinh kế bổ trợ và phát huy vai trò của tổ chức cộng đồng.
SỰ THAY ĐỔI CỦA CẤU TRÚC GIA ĐÌNH NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP Ở VIỆT NAM VÀ INDONESIA (2006 - 2025)
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa và sự phát triển của kinh tế thị trường đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc gia đình tại các quốc gia Đông Nam Á. Tuy nhiên, những điểm tương đồng và khác biệt giữa Việt Nam và Indonesia trong quá trình này chưa được phân tích đầy đủ trong mối liên hệ với đặc điểm văn hóa, tôn giáo và hệ thống thân tộc của mỗi quốc gia. Nghiên cứu nhằm so sánh sự biến đổi cấu trúc gia đình ở Việt Nam và Indonesia trong giai đoạn 2006–2025, qua đó nhận diện các xu hướng chung, khác biệt chủ yếu và những yếu tố tác động đến quá trình biến đổi. Bài viết sử dụng phương pháp tổng quan so sánh định tính dựa trên dữ liệu thứ cấp từ cơ quan thống kê của hai quốc gia, Ngân hàng Thế giới và các công trình khoa học liên quan. Dữ liệu được phân tích theo bốn phương diện: quy mô gia đình, các yếu tố tái cấu trúc quy mô gia đình, vai trò giới, hình thức cư trú và quan hệ thân tộc; đồng thời được diễn giải bằng Thuyết quá độ dân số lần hai, Thuyết vị thế nữ quyền và Thuyết cấu trúc - chức năng. Kết quả cho thấy cả hai quốc gia đều có xu hướng giảm mức sinh và quy mô hộ gia đình, gia tăng gia đình hạt nhân, cư trú riêng biệt và sự tham gia của phụ nữ vào quyết định gia đình. Tuy vậy, phụ nữ vẫn chịu “gánh nặng kép”, trong khi di cư lao động làm xuất hiện ngày càng rõ mô hình gia đình vắng thế hệ. Nghiên cứu cho rằng biến đổi cấu trúc gia đình ở hai nước vừa phản ánh xu hướng hiện đại hóa chung, vừa chịu sự điều chỉnh của điều kiện văn hóa và thân tộc riêng. Kết quả gợi ý cần xây dựng chính sách gia đình, bình đẳng giới và an sinh liên thế hệ phù hợp với sự khác biệt giữa các vùng và nhóm dân cư.
DU LỊCH CỘNG ĐỒNG Ở VIỆT NAM DƯỚI GÓC NHÌN CỦA DEAN MACCANNELL: TÍNH CHÂN THẬT, BẢN SẮC VÀ DIỄN GIẢI VĂN HÓA
Bài viết vận dụng các khái niệm tính chân thật được dàn dựng (staged authenticity), tiền cảnh - hậu trường (front region-back region) và bản sắc tộc người được tái cấu trúc (reconstructed ethnicity) của Dean MacCannell để đọc lại một số nghiên cứu thực nghiệm đã công bố về du lịch cộng đồng ở Việt Nam. Thông qua phân tích thứ cấp các kết quả nghiên cứu hiện có, bài viết cho thấy một khoảng cách đáng chú ý giữa sự hiện diện của văn hóa trong sản phẩm du lịch và chiều sâu của hoạt động diễn giải. Các thành tố dễ quan sát như nhà ở, trang phục, ẩm thực và biểu diễn thường được tổ chức nổi bật hơn, trong khi ngôn ngữ, tín ngưỡng, ký ức, lịch sử địa phương và các quan hệ xã hội ít được khai thác hoặc diễn giải đầy đủ. Từ đó, bài viết đề xuất chuyển trọng tâm từ trình bày văn hóa sang diễn giải văn hóa; phát triển năng lực diễn giải di sản như một lĩnh vực chuyên môn; mở rộng sự tham gia của cộng đồng từ cung cấp dịch vụ sang quyền kiến tạo ý nghĩa; xem môi trường số là không gian diễn giải thay vì chỉ là công cụ quảng bá; và hiểu bảo tồn văn hóa như việc duy trì khả năng tiếp tục sống và biến đổi của văn hóa. Theo cách tiếp cận này, tính chân thật không phải là một trạng thái nguyên bản có sẵn, mà được hình thành trong chất lượng quan hệ giữa cộng đồng, thực hành văn hóa, cách thức tổ chức trải nghiệm và người tiếp nhận. Về phương pháp, bài viết phân tích tài liệu theo định hướng lý thuyết, kết hợp phân tích thứ cấp năm nghiên cứu thực nghiệm đã công bố về du lịch cộng đồng ở Việt Nam.
NHẬN THỨC, THỰC HÀNH VÀ CÁC ĐIỀU KIỆN LIÊN QUAN ĐẾN LIÊM CHÍNH HỌC THUẬT CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo tạo sinh, liêm chính học thuật trở thành một yêu cầu quan trọng đối với giáo dục đại học. Nghiên cứu khảo sát 350 sinh viên Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh bằng thiết kế khảo sát định lượng cắt ngang, sử dụng bảng hỏi trực tuyến theo thang Likert. Nội dung khảo sát gồm ba nhóm: (i) nhận thức về các chuẩn mực liêm chính học thuật; (ii) tần suất tự báo cáo một số hành vi có nguy cơ vi phạm; và (iii) các điều kiện được sinh viên đánh giá là có liên quan đến việc thực hành liêm chính học thuật. Đa số sinh viên đồng thuận với các chuẩn mực về trung thực trong học tập, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và trách nhiệm đối với sản phẩm học tập. Dữ liệu tự báo cáo cho thấy tần suất giữa các nhóm hành vi có sự khác biệt. Các hành vi liên quan đến kiểm tra, đánh giá xuất hiện với tần suất thấp hơn một số hành vi gắn với quá trình học tập và sử dụng AI. Sinh viên đồng thời đánh giá ý thức tự rèn luyện, giáo dục gia đình, bạn bè và quy định của nhà trường là những điều kiện có liên quan đến việc thực hành liêm chính học thuật. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu tự báo cáo tại một cơ sở đào tạo, vì vậy các phát hiện chỉ giới hạn trong phạm vi mẫu khảo sát và không sử dụng để suy luận quan hệ nhân quả.
ĐÓNG GÓP CỦA NAM KỲ TUẦN BÁO VÀ ĐẠI VIỆT TẬP CHÍ ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH HIỆN ĐẠI HÓA VĂN HÓA VIỆT NAM NỬA ĐẦU THẾ KỶ XX
Bài viết phân tích đóng góp của Nam Kỳ tuần báo (1942–1944) và Đại Việt tập chí (1942–1945) đối với sự vận động của văn hóa Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX từ góc độ lịch sử văn hóa và phân tích diễn ngôn. Nghiên cứu cho thấy, mặc dù khác biệt về định hướng nội dung và đối tượng tiếp nhận, hai ấn phẩm đều tham gia vào quá trình chuyển biến của đời sống văn hóa Việt Nam trong những năm đầu thập niên 1940. Nam Kỳ tuần báo chủ yếu hướng đến việc phổ biến tri thức văn hóa và các vấn đề đời sống, góp phần mở rộng không gian tiếp nhận của công chúng đối với chữ Quốc ngữ, văn học và các giá trị xã hội đương thời. Ngược lại, Đại Việt tập chí thiên về các bài khảo cứu lịch sử, văn hóa và văn học, qua đó góp phần hệ thống hóa và phổ biến tri thức, đồng thời khuyến khích sự quan tâm của độc giả đối với lịch sử và di sản văn hóa dân tộc. Trên cơ sở hệ thống và phân tích, bài viết chỉ ra rằng hai ấn phẩm này đại diện cho hai chiều kích bổ sung của hiện đại hóa văn hóa. Từ đó, nghiên cứu khẳng định vai trò của báo chí không chỉ như phương tiện truyền thông mà còn như tác nhân quan trọng trong việc tái cấu trúc đời sống văn hóa và định hình bản sắc dân tộc Việt Nam trong giai đoạn giao thời.
MỐI LIÊN HỆ GIỮA ĐẶC ĐIỂM CÁ NHÂN, ĐẶC ĐIỂM HỘ GIA ĐÌNH VỚI KHẢ NĂNG VÀ THỜI GIAN THAM GIA LAO ĐỘNG KINH TẾ CỦA TRẺ EM TẠI VIỆT NAM
Trong bối cảnh phát triển bền vững, bảo đảm chất lượng nguồn nhân lực là một yêu cầu quan trọng, trong đó việc trẻ em tham gia lao động kinh tế từ sớm là vấn đề cần được quan tâm. Nghiên cứu này phân tích mối liên hệ giữa các đặc điểm cá nhân, hộ gia đình và bối cảnh cư trú với khả năng và thời gian tham gia lao động kinh tế của trẻ em tại Việt Nam. Dữ liệu được sử dụng từ MICS6 Việt Nam 2020–2021, gồm 6.014 trẻ từ 5 đến 15 tuổi cho mô hình Probit về khả năng tham gia lao động và 1.068 trẻ có tham gia hoạt động kinh tế cho mô hình OLS về số giờ lao động. Các ước lượng có xét đến trọng số, cụm và phân tầng của thiết kế khảo sát; kết quả Probit được trình bày bằng hiệu ứng biên trung bình (AME). Kết quả cho thấy tuổi của trẻ có mối liên hệ dương với cả khả năng tham gia và thời gian lao động; học vấn của người mẹ nhìn chung có mối liên hệ âm với hai chỉ báo này. Vị thế tài sản hộ cao hơn gắn với xác suất tham gia lao động thấp hơn, trong khi trẻ sống ở nông thôn và trong các hộ có chủ hộ thuộc một số nhóm dân tộc thiểu số có xác suất tham gia cao hơn. Những kết quả này cung cấp thêm bằng chứng thực nghiệm cho việc nhận diện các nhóm trẻ có nguy cơ tham gia lao động kinh tế và gợi mở một số hàm ý đối với chính sách giáo dục, bảo vệ trẻ em và cải thiện công tác điều tra lao động trẻ em tại Việt Nam
Văn hóa chất lượng và cải tiến công tác quản trị đại học: Trường hợp Trường Đại học Thủ Dầu Một
Bài viết phân tích văn hóa chất lượng như một nền tảng nội sinh của quản trị đại học hiện đại, đồng thời nhận diện thực trạng xây dựng văn hóa chất lượng tại Trường Đại học Thủ Dầu Một. Dữ liệu nghiên cứu được khai thác từ báo cáo tổng kết năm học, báo cáo thường niên, hệ thống quy trình ISO, kết quả kiểm định chất lượng và các văn bản chiến lược của Nhà trường, kết hợp với phân tích các khung lý thuyết của Harvey và Stensaker (2008), Schein (2010) và European University Association (2006). Kết quả cho thấy nhận thức về bảo đảm chất lượng trong toàn trường đã có chuyển biến tích cực, hệ thống quy trình ISO và kết quả kiểm định bước đầu tạo tiền đề cho quản trị dựa trên minh chứng; tuy nhiên, văn hóa chất lượng chưa lan tỏa đồng đều, cải tiến chưa trở thành nhu cầu tự giác thường xuyên và việc sử dụng dữ liệu trong quản trị còn hạn chế. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp gắn phát triển văn hóa chất lượng với cải tiến quản trị thông qua tăng cường vai trò lãnh đạo, thúc đẩy quản trị dựa trên dữ liệu và xây dựng môi trường cải tiến liên tục.
Vốn văn hóa trong quá trình biến đổi sinh kế của người Khmer ở tỉnh Bình Phước
Sống trong bối cảnh công nghiệp hóa, đô thị hóa và chuyển đổi cơ cấu kinh tế diễn ra nhanh chóng, sinh kế của người Khmer ở tỉnh Bình Phước đã có nhiều biến đổi sâu sắc. Hoạt động sinh kế của họ không chỉ dựa vào các nguồn lực kinh tế thông thường mà còn dựa vào nguồn vốn văn hóa để duy trì và thích ứng. Bài viết này dựa trên nguồn dữ liệu điền dã dân tộc học từ năm 2021 đến năm 2024 với các phương pháp phỏng vấn sâu sáu thông tín viên, quan sát tham dự các hoạt động sinh kế, lễ hội và cuộc sống cộng đồng nhằm phân tích vai trò của vốn văn hóa trong quá trình biến đổi sinh kế của người Khmer ở tỉnh Bình Phước. Kết quả nghiên cứu cho thấy vốn văn hóa như tri thức tộc người, Phật giáo Nam tông, mạng lưới xã hội từ chùa, phum sóc không chỉ góp phần duy trì bản sắc tộc người mà còn trở thành nguồn lực nội sinh, chuyển hóa thành các nguồn vốn sinh kế khác để hỗ trợ cộng đồng thích ứng với những biến động kinh tế, xã hội hiện nay. Nghiên cứu hàm ý thúc đẩy sự phát triển bền vững cho người Khmer cần tôn trọng sự đa dạng văn hóa, tiếp cận từ góc nhìn nội tại của cộng đồng và khai thác hiệu quả nguồn vốn văn hóa tộc người.
Đạo đức truyền thông trong kỷ nguyên số: Hàm ý giảng dạy cho ngành truyền thông đa phương tiện tại Trường Đại học Thủ Dầu Một
Bài viết phân tích các thách thức đạo đức truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số, tập trung vào vai trò của giáo dục đại học trong đào tạo sinh viên ngành Truyền thông đa phương tiện, với chương trình đào tạo tại Trường Đại học Thủ Dầu Một làm trường hợp tham chiếu. Nguồn dữ liệu gồm tài liệu học thuật, văn bản pháp lý và đề cương học phần của chương trình đào tạo. Kết quả phân tích cho thấy đạo đức truyền thông đang chuyển dịch từ hệ chuẩn nghề nghiệp tương đối ổn định sang năng lực thiết yếu trong môi trường số, bao gồm nhận diện rủi ro thông tin, kiểm chứng nguồn tin, tuân thủ bản quyền, sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm và ra quyết định nghề nghiệp dưới áp lực của nền tảng số. Từ đó, bài viết đề xuất cách tiếp cận tích hợp đạo đức, năng lực số và thực hành nghề nghiệp trong đào tạo, với các định hướng về chuẩn đầu ra, phương pháp giảng dạy và tiêu chí đánh giá năng lực đạo đức truyền thông số.
Vai trò của chính quyền đô thị Seoul trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngành hoạt hình và bài học cho Thành phố Hồ Chí Minh
Trong bối cảnh kinh tế sáng tạo và công nghiệp nội dung số mở rộng nhanh, mô hình hỗ trợ đổi mới sáng tạo ở cấp đô thị trở thành vấn đề đáng quan tâm trong phát triển công nghiệp văn hóa. Bài viết phân tích vai trò của chính quyền thành phố Seoul trong kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của ngành hoạt hình, từ đó rút ra các hàm ý cho Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu sử dụng phân tích tài liệu thứ cấp kết hợp nghiên cứu trường hợp. Kết quả cho thấy chính quyền Seoul tác động đến hệ sinh thái ngành hoạt hình thông qua phát triển hạ tầng sáng tạo, thiết kế cơ chế hỗ trợ tài chính, kết nối đào tạo nhân lực với nhu cầu ngành và thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ (IP). Mô hình này đồng thời đặt ra các vấn đề về nguy cơ hành chính hóa sáng tạo, khoảng cách số và phân mảnh trong quản trị. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các hàm ý chính sách cho Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh yêu cầu điều chỉnh kinh nghiệm Seoul theo điều kiện thể chế, nguồn lực và bối cảnh phát triển của địa phương.
Ứng dụng công cụ truyền thông trong xây dựng ấn phẩm quảng bá công trình tôn giáo tại phường Thủ Dầu Một, Thành phố Hồ Chí Minh
Sự phát triển của truyền thông số và các công cụ sáng tạo nội dung đã mở ra nhiều hướng tiếp cận mới trong việc giới thiệu, quảng bá các công trình tôn giáo như những không gian lưu giữ giá trị văn hóa, kiến trúc, lịch sử và đời sống tinh thần của cộng đồng. Bài viết phân tích và đề xuất cách ứng dụng công cụ truyền thông trong xây dựng ấn phẩm quảng bá các công trình tôn giáo tiêu biểu tại phường Thủ Dầu Một, Thành phố Hồ Chí Minh.Trên cơ sở khảo sát 116 sinh viên ngành Truyền thông đa phương tiện, kết hợp phân tích thực trạng truyền thông và quá trình thiết kế sản phẩm thực nghiệm, nghiên cứu làm rõ nhu cầu tiếp nhận thông tin, mức độ quan tâm của công chúng trẻ và tiềm năng của hình thức catalogue trong truyền thông văn hóa. Kết quả cho thấy catalogue, khi được kết hợp với các nền tảng truyền thông số như Facebook, TikTok, mã QR và định dạng flipbook, có khả năng tăng cường tính trực quan, mở rộng phạm vi tiếp cận và nâng cao hiệu quả lan tỏa thông tin về các công trình tôn giáo. Bài viết góp phần khẳng định vai trò của truyền thông số trong bảo tồn, giới thiệu và phát huy giá trị di sản văn hóa địa phương, đồng thời đề xuất hướng ứng dụng phù hợp cho việc xây dựng các ấn phẩm truyền thông văn hóa trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Đào tạo nguồn nhân lực công nghiệp văn hóa: Bài học kinh nghiệm từ các trường tại Trung Quốc và khuyến nghị cho Trường Đại học Thủ Dầu Một
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và đặt ra yêu cầu đổi mới đào tạo ở bậc đại học, bài viết phân tích kinh nghiệm đào tạo nguồn nhân lực công nghiệp văn hóa tại ba trường đại học tiêu biểu của Trung Quốc gồm Đại học Truyền thông Trung Quốc (CUC), Đại học Sơn Đông (SDU) và Đại học Chiết Giang (ZJU). Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, gồm phân tích tài liệu thứ cấp, đối sánh mô hình đào tạo và phỏng vấn sâu bán cấu trúc 09 chuyên gia. Kết quả cho thấy mô hình đào tạo tại ba trường Trung Quốc hội tụ ở ba yếu tố có tính tương hỗ gồm chính sách nhà nước tạo nền tảng thể chế, chương trình liên ngành định hướng thực tiễn theo cấu trúc cốt lõi và chuyên sâu, cùng cơ chế gắn kết có hệ thống giữa nhà trường với doanh nghiệp và thị trường lao động; đào tạo tại địa bàn nghiên cứu còn khoảng cách rõ rệt về kỹ năng số, quản trị dự án và tư duy sản phẩm định hướng thị trường; và Trường Đại học Thủ Dầu Một (TDMU) cần phát triển chương trình liên ngành, tăng gắn kết với hệ sinh thái công nghiệp văn hóa khu vực Đông Nam Bộ và xây dựng cơ chế đo lường chuẩn đầu ra theo năng lực nghề nghiệp được kiểm chứng bởi thị trường. Nghiên cứu góp phần bổ sung giá trị thực tiễn khi là một trong số ít công trình tại Việt Nam đối sánh có hệ thống mô hình đào tạo công nghiệp văn hóa Trung Quốc với bối cảnh một trường đại học địa phương đang trong giai đoạn định hình chiến lược phát triển ngành.
Hạ tầng mềm trong phát triển công nghiệp văn hóa: Tổng quan lý thuyết và hàm ý chiến lược cho Việt Nam
Công nghiệp văn hóađang trở thành một động lực quan trọngcủa tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nghiên cứu về hạ tầng mềm trong phát triển công nghiệp văn hóa còn phân tán, thiếu một khung lý thuyết tích hợp phục vụ hoạch định chiến lược dài hạn. Bài viết sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu theo hướng tường thuật, kết hợp phân tích và đối chiếu các công trình trong và ngoài nước. Trên cơ sở tổng quan các nhóm lý thuyết về kinh tế sáng tạo, vốn văn hóa, vốn xã hội, thể chế, quản trị văn hóa và hệ sinh thái sáng tạo, bài viết làm rõ vai trò của hạ tầng mềm đối với sự phát triển công nghiệp văn hóa. Kết quả cho thấy hạ tầng mềm là nền tảng để bảo vệ quyền sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy mạng lưới hợp tác và khai thác hiệu quả vốn văn hóa bản địa. Bài viết đề xuất khung tiếp cận đa tầng gồm: tầng thể chế-chính sách, tầng nguồn nhân lực sáng tạo, tầng mạng lưới-không gian sáng tạo và tầng vốn văn hóa bản địa. Hàm ý chính cho Việt Nam là cần chuyển từ tư duy đầu tư thiên về hạ tầng cứng sang xây dựng đồng bộ hệ sinh thái hạ tầng mềm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững công nghiệp văn hóa.
Chuyên san Sinh thái Công nghiệp văn hóa
On fractional integro-differential equations with deviating argument
A class of fractional integro-differential equations with devi ating arguments is investigated in this work. By employing Babenko’s inverse operator technique, the considered prob lem is reformulated as an equivalent nonlinear integral equa tion in the Banach space C[a,b]. This reformulation en ables the application of the Banach contraction principle to guarantee the existence and uniqueness of a solution under appropriate assumptions. Moreover, an Ulam–Hyers stabil ity result is derived for the main equation. The analytical approach presented here can be further applied to various families of fractional differential equations involving integral terms and deviating arguments.
Nonlinear Third-Order differential equation with conditions on boundary integrative and source singular functions
In this paper, we extend the results presented in Sergey Smirnov’s 2022 study. In that work, Smirnov examined a nonlinear third-order differential equation with integral boundary conditions and a nonsingular source function. In contrast, we investigate the corresponding problem with a singular source function. In particular, we construct the associated Green’s function and establish sufficient conditions for the existence of nontrivial solutions.
Using a Two-Age-Class Leslie model to analyze the population growth rate of Aedes aegypti
Mosquitoes of the species Aedes aegypti are primary vectors of dengue, Zika, and chikungunya viruses, representing a major global health concern. Mathematical models of population dynamics provide valuable insights into vector control strategies. In this study, we apply a two-age-class Leslie matrix to investigate the growth rate of Aedes aegypti populations, partitioning the life cycle into juveniles (larvae) and reproductive adults. Survival and fertility parameters are derived from empirical entomological data. We mathematically derive the characteristic polynomial to determine the dominant eigenvalue and its corresponding eigenvector. Furthermore, we introduce sensitivity and elasticity analyses to highlight the relative impacts of larval survival and adult fecundity on the overall growth rate. The analytical results demonstrate that population expansion is strictly conditional on the product of survival and fertility rates. Under favorable ecological conditions, the dominant eigenvalue exceeds unity, indicating rapid expansion. However, under simulated vector control scenarios, falls below unity, confirming population decline. The mathematical derivations also prove that the stable age distribution is robust, relying on the square root of the survival-to-fertility ratio. The study provides a theoretical basis for combining fundamental matrix algebra with entomological data to identify highly targeted, actionable pathways for dengue prevention.
Enhancing measurement accuracy in Kater's pendulum experiments via an AI-assisted virtual laboratory
This study identifies and rectifies a systematic deficiency in existing virtual Kater reversible pendulum experiments: the equal-period condition T1 = T2 is conventionally located by visual inspection of discretely sampled data, introducing a worst-case grid-selection error of up to approximately 0.08% in the calculated gravitational acceleration. The work makes three contributions. First, a linear interpolation algorithm is embedded within a Python/Streamlit web application to replace manual estimation with a reproducible numerical procedure, reducing the discretisation error to below 0.002% - a forty-fold improvement. Second, a sensitivity analysis over sampling steps of 0.5–5.0 mm confirms that the original 1 mm step of the HCMUTE simulation is adequate, with errors rising to 0.064% only at 5 mm. Third, a retrieval-augmented AI tutor is integrated to guide student reasoning without supplanting the physical model. The framework generalises to any experiment that requires locating a characteristic point in discrete data.
The neutron production efficiency on several targets used for Accelerator Driven nuclear reactors
This paper presents calculations of neutron yields when a proton beam interacts with a target in an Accelerator - Driven Subcritical Reactor (ADSR). The proton beam has various energy levels, ranging from 0.5 GeV to 2.0 GeV. The interacting targets were Pb, W, Au, and Pb-Bi, in both solid and molten states. The MCNPX program was used for the calculations, and the spallation models applied were CEM, Bertini, and ISABEL (Intranuclear Cascade Models – ICM; hereafter referred to as INC models). The results show that the Bertini and ISABEL models are more suitable for these calculations; The difference in neutron yield on liquid lead between CEM and Bertini is very large (more than 50 %), while the difference between ISABEL and Bertini is only about 3 %. The CEM model shows a significant difference compared to the other models in this calculation and in previous studies. The results also indicate that for the same metal (e.g., Pb), the neutron yield of a solid target is always higher than that of a liquid target. These findings assist in selecting the proton beam energy to achieve the desired neutron yield for each type of ADSR. A proton beam energy of 1 GeV and the use of the Bertini model provide optimal results. However, the choice of proton beam energy depends on factors such as the size (large or small), the type of interaction target (solid or liquid), and the type of coolant (whether using conventional coolant or liquid metal that serves both as the interaction target and the coolant) of the ADSR
Germanium nanoclusters as a promising nano optoelectronic material: Insights from DFT
Germanium - based nanostructures have attracted significant attention due to their tunable electronic and optical properties arising from strong quantum confinement effects. This paper presents the structural, electronic, and optical properties of germanium nanocluster (GeNCs) investigated using density functional theory (DFT) within the Quantum Espresso simulation package. The optimized GeNC structure has a cohesive energy of -3.596 eV and an average Ge-Ge bond length of 2.32 Å, indicating high structural stability. Analysis of the electronic band structure and density of states (DOS) shows discrete energy levels and a finite DOS at the Fermi level, revealing weak semimetallic behavior due to Ge-H hybridization effects. The charge density distribution indicates that Ge-Ge bonds have a covalent character. The HOMO (Highest Occupied Molecular Orbital) states are mainly localized in the central region, while the LUMO (Lowest Unoccupied Molecular Orbital) states are extended toward the surface. The optical spectra exhibit absorption peaks at 1.6 eV, 2.2 eV, and 4.5 eV, with a maximum absorption coefficient of approximately 2.5×10⁵ cm⁻¹. The JDOS spectrum shows several peaks between 0.9 and 9.4 eV, confirming energy discretization and the presence of internal plasmon resonance. These results demonstrate that GeNCs possess strong optical activity and show potential for applications in nano-optoelectronic devices and optical sensors.
Effect of extraction temperature on polyphenol content and antioxidant activity of booth Avocado seeds (Persea Americana)
This study examined how extraction temperature influences the total phenolic content and free radical scavenging activity of avocado seed extract. Avocado seed extracts were obtained using a reflux Soxhlet method with 70% ethanol as the solvent at temperatures ranging from 30 to 70 °C. The highest extraction yield (34.67 ± 1.06%) was obtained at 50 °C. A significant increase in total phenolic content (P < 0.05) was observed as the extraction temperature increased from 30°C to 50°C. However, further increases in temperature (≥ 60 °C) resulted in a reduction in total phenolic content. The total phenolic content of the 70% ethanol extract of avocado seeds obtained at 50°C was 129.29 ± 5.92 mg GAE/kg DW. Extracts obtained at lower temperatures exhibited higher free radical scavenging activity than those obtained at higher temperatures, with 50°C identified as the optimal extraction temperature, yielding the lowest half maximal inhibitory concentration (IC50 = 30.23 ± 2.15 mg/mL)
Photoprotective potential of natural products against ultraviolet-induced skin damage
Ultraviolet (UV) radiation is a major extrinsic factor contributing to oxidative stress, inflammation, photoaging, pigmentary disorders, and long-term skin damage. UVA and UVB exposure can increase reactive oxygen species production, activate pro-inflammatory signaling pathways, accelerate extracellular matrix degradation, and promote melanogenesis through tyrosinase- and microphthalmia associated transcription factor-related mechanisms. Although sunscreens and depigmenting agents are widely used for photoprotection, concerns regarding skin irritation, consumer acceptability, and long-term safety have stimulated interest in natural alternatives. This narrative review synthesizes current evidence on selected natural products with photoprotective potential, focusing on phenolics, flavonoids, anthocyanins, carotenoids, vitamins, and related bioactive compounds. Evidence from cellular, animal, and clinically relevant studies was organized according to major mechanistic endpoints, including oxidative stress attenuation, inflammatory modulation, extracellular matrix preservation, and regulation of melanogenic pathways. The reviewed findings indicate that green tea polyphenols, propolis, pomegranate, bilberry, resveratrol, curcuminoids, Perilla frutescens, Amaranthus tricolor, sweet potato leaves, and Centella asiatica show promising skin protective activities. However, the evidence remains heterogeneous because of differences in UV dose, exposure model, extract standardization, formulation, and biological endpoints. Further studies using standardized UVA/UVB models, phytochemical characterization, safety assessment, and clinically relevant formulations are needed to support evidence-based application.
Overview bioinformatics in agriculture: From genomic research to applications
The exponential proliferation of genomic data driven by Next Generation Sequencing (NGS) has created a critical demand for sophisticated bioinformatics tools to manage large-scale biological "big data". Modern agriculture faces the urgent challenge of ensuring global food security amidst climate change, necessitating a fundamental shift from traditional phenotypic observation to precision genomic design. This paper investigates the systematic role of bioinformatics in modern agricultural research, specifically focusing on the transition from single reference genome approaches to advanced pangenomics and multi omics integration to decipher complex agronomic traits. Research methodology employed a systematic review and comparative analysis were conducted to evaluate the transformative impact of computational methodologies on crop and livestock improvement. Scientific articles and research papers published from the 1950s to 2025 were retrieved from major biological databases (NCBI, Ensembl Plants, PRGdb) using targeted keywords. The methodology analyzed the integration of multilayered datasets—encompassing transcriptomics, proteomics, and metabolomics—within a systems biology framework to model the complex interactions between genetic architectures and dynamic environmental stressors. Findings demonstrate that bioinformatics driven strategies, particularly Genomic Selection (GS), can achieve genetic gains 2 to 4 times higher than traditional phenotypic selection while significantly shortening breeding cycles. The shift toward pangenomics effectively captures "missing heritability" and structural variations essential for enhancing disease resistance. Breakthrough applications, such as CRISPR/Cas9 gene editing, provide a robust platform for precisely modifying target genes to improve crop resilience. In conclusion, the synergy between high-throughput sequencing and Artificial Intelligence (AI) is indispensable for ensuring global food security and a sustainable agricultural future.
A comprehensive review of molecular docking methods in Structure-Based drug design
Molecular docking is a core computational technique extensively applied in structure-based drug design and molecular biology for predicting binding modes and binding affinities between small molecules and biological macromolecules. By simulating protein ligand interactions at the atomic level, docking methods enable efficient virtual screening and rational optimization of drug candidates prior to experimental validation. This review provides a comprehensive and systematic overview of molecular docking methodologies, focusing on theoretical foundations, computational workflows, protein and ligand preparation, interaction mechanisms, scoring functions, and practical applications in drug discovery. Emphasis is placed on commonly adopted docking procedures and interaction analyses, highlighting both the strengths and intrinsic limitations of the method. Finally, current challenges and future perspectives of molecular docking in modern computational drug discovery are discussed.
Optimization of enzyme-assisted extraction of phenolics and saponins from Paramignya trimera (oliv.) Burkill root and evaluation of ultrasound-enzyme combined techniques
Xao tam phan (XTP) root (Paramignya trimera), a well-known Vietnamese medicinal plant, is rich in bioactive phenolics and saponins. This work optimized an enzyme assisted ultrasound extraction to maximize total phenolic content (TPC) and total saponin content (TSC) from the root. Screening with a Plackett–Burman design identified the most influential variables, and Response Surface Methodology (RSM) then refined the process. The optimal enzyme pre- extraction conditions were 0.91% pectinase–cellulase, 47°C, and 105 minutes. Under these conditions, TPC and TSC increased by 43.5% and 52.9%, respectively, compared to untreated control samples. The study also evaluated different ways of combining ultrasound with enzymatic treatment. Ultrasound treatment before enzyme assisted extraction (U EAE) produced the highest yields, delivering 12.63 mg GAE/g d.b for TPC and 274.46 mg AE/g d.b for TSC. These values correspond to 1.77fold and 3.2fold improvements over the controls, respectively. The findings indicate that U EAE is a promising, efficient approach for recovering valuable phytochemicals from P. trimera root and could support future development of functional extracts and related products. In addition, the optimized protocol may reduce solvent use and processing time, improving sustainability for laboratory and industrial applications. Further studies on compound profiles, bioactivity, and scale up will help translate these extraction gains into standardized preparations.
Applications of artificial intelligence in food quality and safety assurance - A review
Artificial intelligence (AI) has been increasingly explored in the food industry, particularly in enhancing food safety and quality assurance systems. This study provides a comprehensive synthesis of current AI applications across the food supply chain, from raw material monitoring to post-processing quality control. Machine learning (ML), deep learning (DL), computer vision, and spectroscopy integrated AI systems are increasingly utilized to detect pathogens, identify contaminants, predict spoilage, and monitor environmental conditions in real time. Additionally, AI-driven predictive models support risk assessment and proactive decision-making, thereby minimizing foodborne hazards and improving operational efficiency. In food quality assurance, AI technologies enable objective and rapid evaluation of sensory attributes, replacing traditional subjective methods. Advanced techniques such as convolutional neural networks (CNNs) and near-infrared spectroscopy combined with ML have demonstrated high accuracy in grading, classification, and compositional analysis of food products. Furthermore, AI applications extend to supply chain transparency, fraud detection, allergen identification, and predictive maintenance of processing equipment. Despite these advancements, challenges remain in data integration, model generalization, and infrastructure requirements. Future studies are expected to further explore the integration of AI with Internet of Things (IoT) systems and big data platforms, which may contribute to more automated and adaptive food safety management systems. Overall, AI represents a critical enabler for achieving safer, more efficient, and sustainable food systems in the context of global food security challenges.