Ứng dụng kỹ thuật ra quyết định đa tiêu chí đánh giá nhà cung cấp dịch vụ giao hàng chặng cuối

Tóm tắt

Giao hàng chặng cuối (Last-Mile Delivery - LMD) là mắt xích quyết định trong thương mại điện tử B2C (Business-to-Consumer). Tốc độ tăng trưởng B2C ~25 %/năm tại Việt Nam làm trầm trọng thêm các vấn đề chi phí, phát thải và chất lượng dịch vụ. Nghiên cứu này đề xuất mô hình ra quyết định đa tiêu chí kết hợp AHP (xác định trọng số tiêu chí qua so sánh cặp) và TOPSIS (xếp hạng phương án dựa trên khoảng cách tới nghiệm lý tưởng) nhằm đánh giá bền vững các nhà cung cấp dịch vụ giao hàng chặng cuối trên bốn khía cạnh: Kinh tế, kỹ thuật, môi trường, xã hội. Kết quả khảo sát 10 chuyên gia và 10 công ty LMD tiêu biểu (dữ liệu 2023) cho thấy cần ưu tiên phương thức thân thiện môi trường (xe đạp, xe máy điện) và nền tảng theo dõi thời gian thực để tối ưu chi phí - thời gian. Mô hình hỗ trợ doanh nghiệp chọn nhà cung cấp phù hợp mục tiêu phát triển bền vững, đồng thời cung cấp gợi ý chính sách thúc đẩy logistics xanh tại Việt Nam.