Tạp chí Nghiên cứu lập pháp của Văn phòng Quốc hội.
Dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi): Những vấn đề cốt lõi cần hoàn thiện
Trong phạm vi bài viết này, trên cơ sở phân tích và đánh giá một số nội dung chính của Dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), tác giả đưa ra một vài kiến nghị hoàn thiện nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong quan hệ nuôi con nuôi, cũng như bảo vệ trật tự công.
Hoàn thiện pháp luật về tiếp cận đất đai để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội ở Việt Nam
Bài viết trình bày khái lược thực trạng pháp luật về tiếp cận đất đai để thực hiện dự án nhà ở xã hội theo pháp luật đất đai và pháp luật về nhà ở. Trên cơ sở phân tích, đánh giá những bất cập trong quy định hiện hành về quỹ đất phát triển nhà ở xã hội và quy định về tiếp cận đất đai, bài viết đưa ra những đề xuất hoàn thiện pháp luật hướng tới mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và công bằng trong tiếp cận đất đai.
Trao đổi về biện pháp kê biên tài sản trong Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành
Trong phạm vi bài viết, tác giả phân tích thực trạng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành về biện pháp kê biên tài sản, chỉ ra những điểm còn hạn chế, đồng thời đề xuất một số kiến nghị nhằm tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật về biện pháp này.
Góp ý một số quy định trong Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)
Bài viết tập trung phân tích, góp ý một số quy định trong Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), qua đó góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Trên cơ sở đối chiếu các quy định của Dự thảo Luật với pháp luật hiện hành và thực tiễn thi hành, bài viết chỉ ra một số điểm còn bất cập, chưa thật sự thống nhất hoặc có thể gây khó khăn khi áp dụng, nhất là về hình thức xử phạt, các trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và kỹ thuật lập pháp. Từ những phân tích đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện các điều khoản của Dự thảo Luật, qua đó nâng cao tính khả thi, minh bạch và hiệu quả trong xử phạt vi phạm hành chính.
Quy định về Quỹ Tiết kiệm nhà ở tại một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam
Trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở của người thu nhập thấp tăng cao nhưng nguồn vốn phát triển nhà ở còn hạn chế, giá bất động sản lại không ngừng tăng, mô hình Quỹ Tiết kiệm nhà ở đã được áp dụng thành công ở một số quốc gia. Việc thành lập Quỹ Tiết kiệm nhà ở là giải pháp đột phá, có tính khả thi, vừa giúp bảo đảm an sinh xã hội, vừa góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và là giải pháp để người dân tiếp cận nhà ở thương mại giá rẻ và nhà ở xã hội. Trong bài viết này, tác giả thông tin, trình bày về mô hình Quỹ Tiết kiệm nhà ở tại một số quốc gia và từ đó đưa ra một số gợi mở cho Việt Nam.
Hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự nhằm tăng cường vai trò phòng ngừa tội phạm của Viện kiểm sát nhân dân
Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc tăng cường vai trò phòng ngừa tội phạm của Viện kiểm sát nhân dân là yêu cầu tất yếu. Bài viết tập trung luận giải về sự chuyển dịch từ mô hình tư pháp hình sự truyền thống tập trung vào chức năng trừng phạt sang mô hình tư pháp lấy phòng ngừa và can thiệp sớm làm trọng tâm. Trên cơ sở phân tích lý thuyết về công tố chủ động, tham khảo kinh nghiệm một số quốc gia, bài viết đề xuất các nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự nhằm tăng cường hiệu quả phòng ngừa tội phạm của Viện kiểm sát nhân dân.
Độc quyền cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư: Kinh nghiệm cải cách từ Hoa Kỳ đối với Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi)
Bài viết đánh giá tính hợp hiến, hợp lý và tính khả thi của quy định “nghiêm cấm cá nhân, tổ chức không đủ điều kiện hành nghề luật sư ... cung cấp dịch vụ pháp lý có thu thù lao dưới bất kỳ hình thức nào” trong Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi). Trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm Hoa Kỳ trong việc cân bằng giữa yêu cầu bảo đảm chất lượng dịch vụ pháp lý và bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý của công chúng, bài viết đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện quy định này.
Tính độc lập và trách nhiệm pháp lý của tổ chức thẩm định giá trong quản lý tài sản công ở Việt Nam
Bài viết tập trung phân tích những hạn chế của khung pháp lý điều chỉnh hoạt động thẩm định giá trong quản lý tài sản công ở Việt Nam. Trên cơ sở làm rõ sự chưa tương xứng giữa vai trò thực tế của thẩm định giá và địa vị pháp lý được pháp luật ghi nhận, bài viết chỉ ra những bất cập về bảo đảm tính độc lập của tổ chức thẩm định giá, khoảng trống trong chế độ trách nhiệm pháp lý và sự thiếu minh bạch của dữ liệu định giá. Từ đó, tác giả đề xuất một số định hướng hoàn thiện pháp luật nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và phòng ngừa thất thoát tài sản công.
Sự tham gia của người dân vào công tác phòng, chống tham nhũng: Kinh nghiệm từ cơ chế “khởi kiện quy tam”
Phòng, chống tham nhũng là nhiệm vụ trọng tâm của mọi quốc gia trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền. Bên cạnh các thiết chế kiểm soát quyền lực từ bên trong bộ máy nhà nước, sự tham gia chủ động của người dân ngày càng được khẳng định là nhân tố then chốt quyết định hiệu quả của cuộc đấu tranh này. Bài viết phân tích cơ chế “khởi kiện quy tam” (qui tam) trong Đạo luật Yêu cầu bồi thường gian lận (False Claims Act) của Hoa Kỳ - một mô hình pháp lý đặc thù cho phép công dân trực tiếp khởi kiện nhân danh Chính phủ đối với các hành vi gian lận ngân sách công, đồng thời được hưởng một phần giá trị tài sản thu hồi. Trên cơ sở nghiên cứu lịch sử hình thành, cơ chế vận hành, thực tiễn áp dụng và những tranh luận pháp lý xoay quanh mô hình này, bài viết đánh giá khả năng vận dụng kinh nghiệm “khởi kiện quy tam” vào bối cảnh Việt Nam, từ đó đề xuất một số gợi mở lập pháp nhằm nâng cao vai trò của người dân trong công tác phòng, chống tham nhũng.
Hoàn thiện pháp luật về các tội xâm phạm sở hữu theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng
Các tội xâm phạm sở hữu là nhóm tội có vị trí trung tâm trong chính sách hình sự bảo vệ trật tự sở hữu, an toàn tài sản của cá nhân, tổ chức và môi trường đầu tư, kinh doanh. Trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế số, tội phạm sử dụng công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu cá nhân và tài sản số đang làm biến đổi phương thức chiếm đoạt, che giấu, tẩu tán tài sản, một số yêu cầu mới được đặt ra đối với Bộ luật Hình sự. Bài viết phân tích cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn của việc hoàn thiện pháp luật về các tội xâm phạm sở hữu theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; nhận diện một số bất cập của pháp luật hiện hành; tham khảo chuẩn mực quốc tế, kinh nghiệm nước ngoài; từ đó đề xuất định hướng và giải pháp lập pháp cụ thể.
Kiểm soát hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong kinh doanh trên nền tảng số tại Việt Nam: Thực trạng pháp luật và kiến nghị hoàn thiện
Kinh doanh trên nền tảng số làm thay đổi căn bản phương thức cạnh tranh giữa các chủ thể kinh doanh. Bên cạnh lợi ích về kết nối, mở rộng thị trường và giảm chi phí giao dịch, môi trường số cũng tạo điều kiện cho nhiều hành vi cạnh tranh không lành mạnh phát sinh dưới hình thức mới như cung cấp thông tin gây nhầm lẫn, quảng cáo trá hình, đánh giá ảo, thao túng thứ hạng hiển thị, khai thác dữ liệu và thuật toán để tạo lợi thế cạnh tranh không chính đáng. Bài viết phân tích cơ sở nhận diện hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong kinh doanh trên nền tảng số; đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về nhận diện hành vi, chủ thể chịu trách nhiệm, thẩm quyền xử lý, chứng cứ và chế tài; từ đó chỉ ra một số hạn chế và đề xuất kiến nghị hoàn thiện pháp luật theo hướng bổ sung các hành vi đặc thù của nền tảng số, xác lập trách nhiệm phân tầng của nền tảng, hoàn thiện cơ chế chứng cứ điện tử và tăng cường phối hợp thực thi giữa các cơ quan quản lý.
Về phạm vi bồi thường thiệt hại hợp đồng: Thế nào là “trực tiếp”?
Bồi thường thiệt hại là một biện pháp chế tài phổ biến khi một bên vi phạm nghĩa vụ hợp đồng. Nguyên tắc chung là thiệt hại phải được bồi thường đầy đủ như thể không có hành vi vi phạm xảy ra. Tuy nhiên, vấn đề là thế nào là “đầy đủ” và liệu các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật Thương mại năm 2005 của Việt Nam đã “đủ” để giải quyết vấn đề này hay chưa? Bài viết này phân tích sự thiếu hụt về lý thuyết của pháp luật hợp đồng Việt Nam khi giải quyết vấn đề phạm vi bồi thường thiệt hại và giới thiệu về học thuyết “thiệt hại đặc biệt” (special damages) xuất phát từ vụ án Hadley kiện Baxendale để Việt Nam có thể cân nhắc áp dụng khi giải quyết vấn đề về phạm vi bồi thường thiệt hại nêu trên.
Trách nhiệm của các hãng công nghệ đối với tài xế trong nền kinh tế chia sẻ dưới góc nhìn từ pháp luật Việt Nam và một số quốc gia trên thế giới
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và sự phát triển của kinh tế số, các hình thức việc làm dựa trên nền tảng công nghệ, đặc biệt là lái xe công nghệ, ngày càng phổ biến và trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều người tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong mối quan hệ giữa tài xế và các hãng công nghệ vẫn còn nhiều vấn đề pháp lý đang bỏ ngỏ. Điều này khiến cho quyền lợi của tài xế công nghệ không được bảo đảm. Bài viết phân tích sự cần thiết phải bảo vệ quyền lợi của tài xế từ góc độ trách nhiệm của các hãng công nghệ, làm rõ bản chất mối quan hệ giữa các bên, đồng thời chỉ ra những hạn chế của pháp luật hiện hành thông qua tham khảo các quy định, bản án của các quốc gia khác nhau liên quan tới các tranh chấp giữa tài xế công nghệ với các hãng công nghệ. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hơn nữa trách nhiệm của các hãng công nghệ trong việc bảo đảm quyền lợi của các tài xế công nghệ trong nền kinh tế chia sẻ hiện nay.
Quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm do bên mua bảo hiểm vi phạm nghĩa vụ đóng phí bảo hiểm
Vi phạm nghĩa vụ đóng phí bảo hiểm là một trong những nguyên nhân phổ biến làm phát sinh tranh chấp trong quan hệ bảo hiểm. Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã thay đổi cách tiếp cận khi không còn coi việc chậm đóng phí là căn cứ làm hợp đồng đương nhiên chấm dứt, mà trao cho doanh nghiệp bảo hiểm quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng. Tuy nhiên, thực tiễn xét xử vẫn phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt trong trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm tiếp nhận phí bảo hiểm quá hạn hoặc bên mua bảo hiểm thanh toán phí sau khi sự kiện bảo hiểm xảy ra. Trên cơ sở phân tích các quy định pháp luật, án lệ và thực tiễn xét xử, bài viết chỉ ra những hạn chế của pháp luật hiện hành, đồng thời đề xuất một số kiến nghị nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất trong thực tiễn.
Quyết định hành chính: Tiêu chí nhận diện từ bản chất pháp lý của hành vi
Bài viết tập trung làm rõ cách thức nhận diện quyết định hành chính (QĐHC) trong pháp luật hành chính Việt Nam, trong bối cảnh việc phân biệt QĐHC với các hình thức văn bản hành chính khác vẫn còn nhiều lúng túng. Trên cơ sở phân tích các cách tiếp cận học thuật và thực tiễn pháp lý, bài viết chỉ ra hạn chế của cách tiếp cận dựa chủ yếu vào hình thức biểu hiện của văn bản; từ đó đề xuất cách tiếp cận QĐHC dựa trên bản chất pháp lý của hành vi thực thi quyền lực công; đồng thời bài viết xây dựng một hệ thống tiêu chí nhận diện nhằm hỗ trợ việc áp dụng pháp luật trong các trường hợp cụ thể, đặc biệt là các tình huống “giáp ranh”. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ mối liên hệ giữa việc nhận diện QĐHC với yêu cầu kiểm soát quyền lực hành chính, qua đó cung cấp cơ sở lý luận cho việc hoàn thiện pháp luật về thủ tục ban hành và cơ chế kiểm soát QĐHC.
Xây dựng cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam nhằm đáp ứng các yêu cầu của kỷ nguyên mới (Kỳ 2)
Bài viết nghiên cứu cấu trúc hệ thống pháp luật với các nội dung về phân loại pháp luật của các hệ thống pháp luật trên thế giới và mô hình cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam.
Sự chuyển dịch từ khấu trừ theo kỳ đến khấu trừ theo giao dịch và trạng thái chuyển tiếp của pháp luật thuế thu nhập cá nhân Việt Nam
Bài viết phân tích sự chuyển dịch của cơ chế khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của pháp luật thuế Việt Nam từ cơ chế khấu trừ theo kỳ sang cơ chế khấu trừ theo giao dịch trong bối cảnh kinh tế số. Thông qua việc đối chiếu hai cơ chế, bài viết làm rõ sự khác biệt về thời điểm thực hiện nghĩa vụ thuế, cơ sở xác định nghĩa vụ thuế và phương thức kiểm soát tuân thủ. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sự thay đổi này không chỉ mang tính kỹ thuật thu thuế mà phản ánh sự chuyển đổi từ mô hình quản lý thuế dựa trên kê khai sang mô hình quản lý thuế dựa trên dữ liệu. Tuy nhiên, pháp luật thuế thu nhập cá nhân Việt Nam hiện vẫn đang trong trạng thái chuyển tiếp với sự đồng tồn tại của hai cơ chế khấu trừ có logic vận hành khác nhau. Từ đó, bài viết đề xuất định hướng hoàn thiện cơ chế khấu trừ theo hướng giảm dần cơ chế ước tính, phát triển hạ tầng dữ liệu và thúc đẩy tự động hóa nghĩa vụ thuế.
Bảo đảm quyền tiếp cận biện pháp khắc phục cho các nạn nhân bị vi phạm quyền con người trong hoạt động kinh doanh ở Việt Nam
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế, vấn đề bảo đảm quyền con người trong hoạt động kinh doanh tại Việt Nam ngày càng nhận được sự quan tâm từ phía Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Tuy nhiên, xét tổng thể, quá trình nội luật hóa, triển khai thực hiện và giám sát việc tôn trọng, bảo đảm quyền con người trong hoạt động kinh doanh ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực quốc tế như được đề ra trong Bộ Nguyên tắc Hướng dẫn của Liên hợp quốc về Kinh doanh và quyền con người (UNGPs). Bài viết phân tích thực trạng bảo đảm quyền tiếp cận biện pháp khắc phục cho các nạn nhân bị vi phạm quyền con người trong hoạt động kinh doanh ở Việt Nam, từ đó chỉ rõ những vấn đề lớn đặt ra với việc bảo đảm quyền con người trong hoạt động kinh doanh ở Việt Nam.
Định hướng phát triển nông nghiệp chất lượng cao và bền vững trong bối cảnh mới: Từ quan điểm của Đảng đến thực tiễn chính sách, pháp luật
Trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, dưới tác động của Cách mạng công nghiệp 4.0 và xu thế hội nhập, phát triển nông nghiệp theo hướng chất lượng cao, bền vững đã trở thành yêu cầu khách quan và là nhiệm vụ chiến lược của Việt Nam. Bài viết tập trung phân tích quá trình hiện thực hóa các định hướng lớn của Đảng vào thực tiễn chính sách, pháp luật của Nhà nước về vấn đề này. Qua việc đối chiếu giữa quan điểm và thực tiễn chính sách, pháp luật, bài viết khẳng định nông nghiệp đã và đang thực hiện tốt vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế, không chỉ bảo đảm an ninh lương thực mà còn nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt Nam, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh mới.
Góp ý hoàn thiện Dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về phối hợp giám sát việc thực hiện điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế
Dự thảo Nghị quyết hướng dẫn điểm h khoản 1 Điều 20 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân tạo lập khuôn khổ pháp lý cho cơ chế phối hợp giám sát điều ước quốc tế, thể chế hóa đường lối đối ngoại của Đảng và quyền giám sát tối cao hiến định. Bằng phương pháp đối sánh các quy định giữa luật pháp quốc tế, Hiến pháp và các luật liên quan đối với Điều 9 và Điều 10 Dự thảo Nghị quyết, bài viết làm rõ những khoảng trống pháp lý về thủ tục hành chính, thẩm quyền bí mật nhà nước. Qua đó, đề xuất các kiến nghị để thiết lập cơ chế quản trị rủi ro, phân cấp gắn với tối ưu hóa nguồn lực kiểm soát và bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia; tháo gỡ điểm nghẽn thực tiễn, kiến tạo ngoại giao số, đồng thời nâng tầm quyền giám sát thành cơ chế phòng vệ pháp lý quốc gia.
Cải cách pháp luật thuế môi trường: Bài học kinh nghiệm từ Trung Quốc
Bài viết phân tích quá trình cải cách thuế môi trường tại Trung Quốc và đánh giá thực trạng hệ thống thuế môi trường tại Việt Nam, từ đó rút ra các khuyến nghị cải cách pháp luật phù hợp với điều kiện trong nước. Kết quả nghiên cứu cho thấy: (1) Mô hình “thuế tối thiểu trung ương – điều chỉnh địa phương” kết hợp ưu đãi thuế đã góp phần nâng cao hiệu quả chính sách tại Trung Quốc; (2) Hệ thống thuế môi trường Việt Nam còn hạn chế về phạm vi điều chỉnh, mức thuế và thiếu cơ chế khuyến khích; (3) Cần thiết kế chính sách thuế theo hướng linh hoạt, tích hợp và gắn với cam kết quốc tế. Nghiên cứu này khẳng định vai trò trung tâm của thuế môi trường trong chiến lược tăng trưởng xanh, đồng thời cung cấp cơ sở thực chứng cho việc xây dựng khung pháp lý về tài khóa xanh tại Việt Nam.
Hoàn thiện pháp luật về đánh giá tác động môi trường: Giải pháp tháo gỡ “điểm nghẽn” cho phát triển kinh tế tư nhân
Bài viết tập trung phân tích các bất cập của pháp luật hiện hành về đánh giá tác động môi trường, làm rõ tác động của chúng đối với doanh nghiệp tư nhân, và đề xuất các nhóm giải pháp cải cách theo hướng tinh gọn, minh bạch và hiệu quả, nhằm đưa đánh giá tác động môi trường trở về đúng vai trò là công cụ sàng lọc dự án hiệu quả và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
Mã kỹ thuật số dưới góc độ quyền tài sản
Sự xuất hiện của token (mã kỹ thuật số) trong bối cảnh công nghệ chuỗi khối phát triển mạnh mẽ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xác định rõ tính chất pháp lý và cơ chế điều chỉnh đối với loại tài sản mới này. Trên cơ sở lý luận về quyền tài sản, bài viết phân tích bản chất pháp lý của token nhằm làm rõ cơ sở xác lập, thực hiện và bảo hộ quyền của chủ thể trong môi trường số. Bằng phương pháp nghiên cứu luật học so sánh, các tác giả đối chiếu khung pháp lý điều chỉnh token của Hoa Kỳ và Singapore để làm rõ những khoảng trống và hạn chế trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các định hướng hoàn thiện pháp luật về tài sản số, hướng tới việc xây dựng cơ chế phân loại và điều chỉnh token phù hợp với bản chất quyền mà chúng thể hiện.
Xây dựng cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam nhằm đáp ứng các yêu cầu của Kỷ nguyên mới (Kỳ 1)
Pháp luật một số nước châu Âu về nuôi con nuôi của các cặp đồng tính và kinh nghiệm cho Việt Nam
Không chỉ tại Việt Nam, trên thế giới cũng có rất nhiều những quan điểm tranh cãi về vấn đề nuôi con nuôi của những cặp đôi đồng tính, ở mỗi quốc gia, khu vực và vùng lãnh thổ có những quan điểm trái chiều dẫn đến những khác biệt về mặt pháp luật khi quy định về quyền nuôi con nuôi của các cặp đồng tính. Trong phạm vi nghiên cứu, bài viết tìm hiểu, phân tích pháp luật của một số nước châu Âu về nuôi con nuôi của các cặp đồng tính, từ đó gợi mở một số kinh nghiệm cho Việt Nam.
Thực tiễn xét xử tại Tòa án về tranh chấp thử việc - vướng mắc pháp lý và một số kiến nghị
Thử việc là giai đoạn các bên tiến hành đánh giá sự phù hợp trước khi xác lập quan hệ lao động chính thức. Mặc dù thử việc thường có thời gian ngắn và mức độ ràng buộc pháp lý chưa đầy đủ như quan hệ lao động chính thức nhưng trong quá trình thực hiện vẫn có thể phát sinh những mâu thuẫn liên quan đến quyền và nghĩa vụ của các bên. Bài viết đánh giá thực tiễn xét xử tại Toà án về tranh chấp thử việc, qua đó kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật về vấn đề này.
Pháp luật về dịch vụ phụ trợ bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm tại Việt Nam
Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã ghi nhận dịch vụ phụ trợ bảo hiểm như một bộ phận của hoạt động kinh doanh bảo hiểm, qua đó đặt ra yêu cầu tiếp tục làm rõ cơ sở pháp lý điều chỉnh việc cung cấp và sử dụng dịch vụ này trong thực tiễn. Bài viết phân tích thực trạng quy định pháp luật Việt Nam hiện hành về dịch vụ phụ trợ bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh lĩnh vực này, hướng tới mục tiêu vừa hỗ trợ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm, vừa bảo đảm, bảo vệ hiệu quả quyền lợi của người tham gia bảo hiểm, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường bảo hiểm.
Sự tham gia của Chính phủ trong quy trình lập pháp: Nhìn từ góc độ ủy quyền lập pháp
Quy trình lập pháp của Việt Nam hiện hành là một chuỗi các hoạt động do nhiều chủ thể tham gia, trong đó có Chính phủ, nhưng quyền lập pháp vẫn là quyền duy nhất thuộc về Quốc hội. Mặc dù Hiến pháp không trực tiếp quy định về ủy quyền lập pháp, nhưng thực tiễn lập pháp và hệ thống pháp luật hiện hành vẫn tồn tại chế định này, trong đó Chính phủ là chủ thể quan trọng được ủy quyền lập pháp. Bài viết luận giải các vấn đề cần hoàn thiện trong quy định pháp luật về ủy quyền lập pháp cho Chính phủ, trên cơ sở đó đề xuất các kiến nghị góp phần hoàn thiện việc ủy quyền này.
Quyền con người trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo: Các chuẩn mực quốc tế mới và khuyến nghị chính sách đối với Việt Nam
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các nền tảng kỹ thuật số toàn cầu, đang làm thay đổi sâu sắc cách thức các quốc gia và tổ chức quốc tế nhận thức, thúc đẩy và bảo vệ quyền con người. Quá trình tích hợp công nghệ vào đời sống xã hội đã làm xuất hiện hoặc mở rộng một số quyền con người mới, như quyền riêng tư trong môi trường số, quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền tiếp cận công nghệ và quyền không bị phân biệt đối xử bởi các hệ thống thuật toán. Trên cơ sở đó, bài viết phân tích quá trình hình thành và phát triển của các quyền con người mới trong pháp luật quốc tế, khu vực và quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, đồng thời đưa ra một số gợi mở chính sách cho Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Giới hạn của việc xét xử phúc thẩm trong tố tụng hình sự
Giới hạn của việc xét xử phúc thẩm là khái niệm ít được đề cập trong pháp luật tố tụng hình sự, tuy nhiên đây lại là vấn đề liên quan trực tiếp đến các quy định về thẩm quyền của Tòa án cấp phúc thẩm. Việc nhận thức không thống nhất về khái niệm, nội dung của giới hạn xét xử phúc thẩm dẫn đến còn có quan điểm áp dụng pháp luật khác nhau trong phán quyết của Hội đồng xét xử phúc thẩm, ảnh hưởng tới kết quả giải quyết vụ án và quyền của người tham gia tố tụng. Bài viết phân tích, làm rõ khái niệm, các nội dung liên quan đến giới hạn của việc xét xử phúc thẩm trong tố tụng hình sự, từ đó đưa ra các căn cứ, quan điểm giải quyết đối với một số trường hợp vướng mắc trên thực tiễn.