Một số biện pháp đối phó với giặc biển dưới triều vua Minh Mạng (1820-1840)

Tóm tắt

Cùng với quá trình “mở nước” về phương Nam là những hành trình giương buồm ra khơi làm chủ nhiều quần đảo, nhiều vùng biển. Lịch sử dân tộc chứng minh rằng, biển luôn có một vị thế quan trọng đối với các triều đại phong kiến. Điều đó thể hiện rõ trong các hoạt động kinh tế và an ninh quốc phòng, trong quá trình tồn tại và phát triển của lịch sử mấy ngàn năm. Dân tộc Việt Nam và các nhà nước kế tục quản lý đất nước luôn có ý thức bảo vệ biên giới lãnh thổ trên đất liền và ngoài biển, thể hiện chủ quyền trên biển và các hải đảo của đất nước mình. Là triều đại cuối cùng trong lịch sử phong kiến Việt Nam, được thành lập trong bối cảnh nhiều thách thức, quản lý một đất nước rộng lớn với vùng biển dài rộng thì vấn đề an ninh quốc phòng và chủ quyền vùng biển rất được các vua triều Nguyễn quan tâm. Đảm bảo an ninh quốc phòng và chủ quyền vùng biển là chủ trương lớn, bao gồm nhiều hoạt động khác nhau, hoạt động này xuất phát từ cái nhìn đúng đắn về vị thế quan trọng của biển cả đối với kinh tế, an ninh quốc phòng. Tuy nhiên, những nguy cơ, thách thức đến từ biển cũng không ít, mà nạn giặc biển là một vấn nạn lớn. Dưới triều vua Minh Mạng (1820-1840), giặc biển xuất hiện nhiều trên các vùng biển của Việt Nam, mức độ cướp phá trắng trợn và thường xuyên. Để đối phó với vấn nạn này, vua Minh Mạng đã kịp thời đề ra những biện pháp hữu hiệu phòng chống giặc biển, bảo vệ ngư dân cũng như an ninh, chủ quyền biển đảo. Trên cơ sở khảo cứu một số nguồn tư liệu được biên soạn dưới triều Nguyễn với mong muốn hiểu rõ hơn về thực trạng giặc biển (chủ yếu là giặc biển đến từ nước ngoài), trong phạm vi bài viết, chúng tôi sẽ tập trung làm rõ hai nhiệm vụ: Nguồn gốc và phạm vi hoạt động của giặc biển; biện pháp đối phó cụ thể dưới triều vua Minh Mạng (1820-1840).