Di sản văn hóa phi vật thể Thành Hoàng Đế: Nhận diện và định hướng bảo tồn – phát huy

Tóm tắt

Thành Hoàng Đế (An Nhơn, Bình Định trước sáp nhập – nay thuộc tỉnh Gia Lai mới) là một không gian lịch sử – văn hóa nhiều lớp, nơi ký ức Champa, văn hóa Việt và dấu ấn Tây Sơn đan cài, tạo nên hệ di sản văn hóa phi vật thể phong phú. Bài viết tiếp cận Thành Hoàng Đế như không gian di sản sống, trong đó di sản phi vật thể vận hành như cơ chế duy trì ký ức, tổ chức đời sống tín ngưỡng và tái tạo bản sắc cộng đồng. Trên cơ sở tổng quan thư tịch, khảo sát điền dã và đối chiếu khung Công ước UNESCO 2003, bài viết: (1) hệ thống hóa các nhóm di sản phi vật thể tiêu biểu quanh Thành Hoàng Đế; (2) phân tích mối quan hệ tương tác giữa thực hành di sản với không gian, lịch sử và cộng đồng chủ thể; (3) đề xuất định hướng và giải pháp bảo tồn – phát huy theo hướng “hệ sinh thái di sản”, ưu tiên tư liệu hóa các mảng có nguy cơ mai một và gắn bảo tồn với giáo dục di sản, du lịch bền vững dựa vào cộng đồng.