Vòng đời cây xanh đô thị và tiềm năng tái chế thành vật liệu gỗ bền vững tại công viên Lê Văn Tám, TP.HCM

Tóm tắt

Cây xanh đô thị đóng vai trò quan trọng trong giảm thiểu phát thải khí nhà kính, điều hòa vi khí hậu và nâng cao chất lượng sống. Tuy nhiên, tại TP.HCM, mỗi năm có hàng chục cây bị loại bỏ do sâu bệnh, già cỗi hoặc yêu cầu hạ tầng kỹ thuật, tạo ra một lượng lớn sinh khối gỗ chưa được khai thác hiệu quả. Nghiên cứu này sử dụng khung đánh giá vòng đời (Life Cycle Assessment - LCA) để xác định tiềm năng tái chế sinh khối từ cây xanh bị loại bỏ tại Công viên Lê Văn Tám. Dữ liệu khảo sát 473 cây cho thấy trung bình 40 cây/năm bị đốn hạ. Áp dụng phần mềm OpenLCA, nghiên cứu tính toán tiềm năng giảm phát thải CO₂eq và tiết kiệm năng lượng nếu tái chế sinh khối thành vật liệu như ván ép hoặc nội thất công cộng. Chuỗi giá trị tái chế được phân tích theo loài cây và cấp đường kính thân, từ khâu thu gom, phân loại đến thiết kế sản phẩm. Kết quả đề xuất một mô hình hợp tác ba bên giữa đơn vị quản lý cây xanh, doanh nghiệp tái chế và cơ sở nghiên cứu, đồng thời đưa ra khung chính sách tích hợp giữa quy hoạch đô thị, tiêu chuẩn vật liệu và chiến lược carbon thấp. Nghiên cứu đóng góp một hướng tiếp cận mới cho quản lý cây xanh theo vòng đời và phát triển kinh tế tuần hoàn trong bối cảnh đô thị hóa nhanh tại Việt Nam.