Chuẩn hóa tỷ lệ giảm giá đấu thầu xây dựng theo quy mô và thời gian tại Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

Bài báo đề xuất một khung chuẩn hóa tỷ lệ giảm giá trong đấu thầu xây lắp theo hai chiều đồng thời: quy mô gói thầu (S) và thời gian thực hiện (T). Trên bộ dữ liệu 201 gói thầu tại TP. Hồ Chí Minh (2023-2024), tác giả phân tầng theo tertile để hình thành ma trận SXT, từ đó xây dựng bộ chuẩn phân vị P25-P50-P75 cho từng ô. Phương pháp kết hợp thống kê bền vững (trung vị, khoảng tứ phân vị) với kiểm định Kruskal-Wallis và cỡ ảnh hưởng ε² nhằm bảo đảm suy luận ổn định trước phân bố lệch và ngoại lệ. Kết quả cho thấy khi xét từng chiều đơn lẻ (S hoặc T), khác biệt về phân bố tỷ lệ giảm giá không đạt ý nghĩa và có cỡ ảnh hưởng rất nhỏ; ngược lại, trong không gian S×T nổi lên tương tác: một số tổ hợp (ví dụ quy mô lớn với thời hạn vừa phải) cho mức giảm giá cao, trong khi tổ hợp khác (ví dụ quy mô nhỏ kéo dài) cho mức giảm giá thấp. Từ các ước lượng, bài báo biên soạn bảng tham chiếu theo S×T, giúp phân loại nhanh quan sát vào ba trạng thái “thấp-điển hình-cao” phù hợp cấu hình gói. Dựa trên kết quả này, nghiên cứu đưa ra bộ chuẩn phân vị theo quy mô x thời hạn hỗ trợ chủ đầu tư làm cơ sở đánh giá  khách quan, nhận diện bất thường về mức giảm giá,  đồng thời giúp nhà thầu có  chuẩn tham chiếu thị trường tối ưu hóa chiến lược chào giá theo cấu hình gói, cân đối rủi ro-lợi nhuận và định vị năng lực cạnh tranh.