Tạp chí Nghiên cứu Á - Phi

CẤU TRÚC QUYỀN LỰC VÀ BÀI TOÁN BẢO TỒN NGÔN NGỮ BẢN ĐỊA Ở CHÂU PHI

2026-01-27T03:06:26+07:00

Bài viết phân tích những cấu trúc quyền lực đang định hình tiến trình bảo tồn ngôn ngữ bản địa ở châu Phi trong bối cảnh hậu thuộc địa, tập trung vào giai đoạn sau năm 2010. Dựa trên khung lý thuyết quyền ngôn ngữ, phân tầng ngôn ngữ hậu thuộc địa và quản trị đa ngữ, nghiên cứu chỉ ra rằng dù nhiều quốc gia châu Phi đã đạt tiến bộ trong thể chế hóa chính sách thông qua giáo dục đa ngữ, phân quyền ngôn ngữ và ứng dụng công nghệ, tiến trình này vẫn bị giới hạn bởi di sản thuộc địa, bất bình đẳng tri thức và thiếu liên kết thể chế - cộng đồng. Các rào cản như hạn chế pháp lý, thiếu ngân sách, tâm lý “tự thuộc địa hóa” và bất bình đẳng công nghệ khiến nhiều chính sách chỉ tồn tại ở mức biểu tượng. Bài viết khẳng định rằng bảo tồn ngôn ngữ bản địa chỉ có hiệu lực khi được đặt trong chiến lược thu hẹp bất bình đẳng tri thức và mở rộng quyền tham gia của các cộng đồng nói tiếng mẹ đẻ.

HIỆP ĐỊNH KHU VỰC THƯƠNG MẠI TỰ DO LỤC ĐỊA CHÂU PHI (AfCFTA): TỔNG QUAN VÀ TRIỂN VỌNG

2026-01-27T03:09:51+07:00

Hiệp định khu vực Thương mại Tự do Lục địa Châu Phi (AfCFTA) ra đời như một cột mốc quan trọng hướng tới xây dựng không gian kinh tế thống nhất trên toàn lục địa châu Phi. Bài viết sử dụng phương pháp tiếp cận định tính, kết hợp tổng quan tài liệu có hệ thống từ văn kiện AfCFTA và các nguồn dữ liệu thứ cấp tin cậy. Kết quả nghiên cứu cho thấy AfCFTA được thiết kế theo mô hình “mở và tiến hóa”, với mục tiêu vừa bao quát vừa tham vọng và nội dung thể chế đa tầng. Đồng thời, AfCFTA cũng đang đối diện với thách thức lớn về chồng chéo thể chế, chênh lệch phát triển giữa các quốc gia thành viên và hạn chế cơ sở hạ tầng. Dù vậy, triển vọng AfCFTA vẫn rộng mở, hứa hẹn thúc đẩy thương mại nội khối, mở rộng chuỗi giá trị khu vực và tạo động lực công nghiệp hóa lục địa.

ẢNH HƯỞNG CỦA KHAI THÁC DẦU MỎ ĐẾN MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TẠI VÙNG NIGER DELTA

2026-01-27T03:17:59+07:00

Vùng Niger Delta Nigeria là trung tâm khai thác dầu mỏ quan trọng, đóng góp lớn vào nền kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, hoạt động khai thác dầu kéo dài đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường và sinh kế cộng đồng. Bài nghiên cứu này đánh giá ảnh hưởng của khai thác dầu mỏ đến môi trường và khả năng hướng tới phát triển bền vững tại vùng Niger Delta. Bằng phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp, kết quả nghiên cứu cho thấy khai thác dầu mỏ dẫn đến ô nhiễm đất, nước và không khí, làm suy giảm đa dạng sinh học và sinh kế của cộng đồng địa phương. Bài viết cũng tập trung phân tích chính sách quản lý môi trường, các dự án phục hồi sinh thái và giải pháp phát triển bền vững, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về quản lý khai thác dầu hiệu quả, phục hồi môi trường và hỗ trợ cộng đồng địa phương.

ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH QUẢN TRỊ ĐỊA PHƯƠNG ẤN ĐỘ VÀ GỢI Ý CHO VIỆT NAM

2026-01-27T03:21:43+07:00

Trên cơ sở tổng hợp và phân tích nguồn tư liệu thứ cấp, bài viết đánh giá những ưu và nhược điểm của mô hình quản trị địa phương Ấn Độ sau khi các Đạo luật Tu chính Hiến pháp lần thứ 73 và 74 được thông qua năm 1992. Kết quả bài viết cho thấy, mô hình quản trị địa phương Ấn Độ có ưu điểm trong việc tạo dựng nền móng dân chủ cơ sở rộng khắp, tăng cường tính đại diện và huy động sự tham gia của người dân vào quản trị địa phương. Tuy nhiên, hệ thống này còn những điểm hạn chế về phân quyền thực chất, kinh phí hạn hẹp, nguồn lực và năng lực của cán bộ... Mặc dù còn những bất cập, mô hình quản trị địa phương Ấn Độ được đánh giá cao về quy mô, tính bao trùm và có thể gợi mở cho Việt Nam trong quá trình tái sắp xếp đơn vị hành chính hiện nay.

HOẠT ĐỘNG NGOẠI GIAO CÔNG CHÚNG CỦA NEPAL VÀ HÀM Ý CHO VIỆT NAM

2026-01-27T03:26:13+07:00

Hoạt động ngoại giao công chúng là một công cụ chính sách đối ngoại thiết yếu để xây dựng lòng tin, hàn gắn các mối quan hệ căng thẳng, và thúc đẩy một môi trường thuận lợi cho hợp tác quốc tế. Bài viết nhằm chỉ rõ và phân tích các hoạt động ngoại giao công chúng của Nepal dựa trên 5 chủ thể của ngoại giao công chúng theo định nghĩa của Nicholas Cull (2009), bao gồm: (1) Lắng nghe; (2) Ngoại giao trao đổi; (3) Ngoại giao văn hóa; (4) Truyền thông quốc tế; (5) Vận động, từ đó rút ra một số hàm ý cho Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, Nepal đã thành công trong việc tận dụng các lợi thế từ di sản văn hóa quốc gia để xây dựng hình ảnh quốc gia theo hướng dễ nhận diện, tuy nhiên để duy trì những nhận thức tích cực, quốc gia này cần nỗ lực để thể chế hóa và chuyên nghiệp hóa hoạt động ngoại giao công chúng.

TÁI ĐỊNH VỊ LIÊN HỢP QUỐC TRONG THẾ GIỚI PHÂN MẢNH

2026-01-27T03:29:24+07:00

Bằng cách tiếp cận nghiên cứu liên ngành, kết hợp phương pháp nghiên cứu quan hệ quốc tế, bài viết chỉ ra rằng, Liên Hợp Quốc đang đứng trước những thách thức to lớn, một phần vì những điều chỉnh chính sách của các nước lớn, nhưng một phần cũng xuất phát từ chính những vấn đề nội tại của tổ chức này. Liên Hợp Quốc đang bước vào giai đoạn cần có những cải tổ mạnh mẽ để có thể thích ứng và tái định vị trong tình hình mới. Với uy tín và thế mạnh của mình, Liên Hợp Quốc chắc chắn có thể phát huy vai trò mà không một tổ chức quốc tế nào có thể so sánh, đặc biệt trong quản trị toàn cầu.

CHÍNH SÁCH DÂN SỐ MỚI - GÓC NHÌN TỪ TÔN GIÁO

2026-01-27T03:35:20+07:00

Việt Nam đang bước vào thời kỳ già hóa dân số với tỉ suất sinh không đảm bảo mức sinh thay thế tại nhiều tỉnh, thành. Chính sách dân số mới thể hiện một bước ngoặt quan trọng trong chính sách dân số Việt Nam sau một thời gian dài. Vấn đề dân số Việt Nam không chỉ đối mặt với mức sinh thấp mà còn mất cân bằng giới tính khi sinh. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng tới chất lượng dân số, và tạo nên nhiều vấn đề xã hội. Bài viết tiếp cận quan điểm của các tôn giáo về vấn đề sinh con và chỉ ra sự phù hợp của chính sách tôn giáo mới. Triết lý tôn giáo giải quyết vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh với quan điểm tôn trọng sự sống trong sự bình đẳng của thai nhi. Thái độ của các tôn giáo có sự khác biệt về vấn đề sử dụng các biện pháp tránh thai cũng như can thiệp hỗ trợ sinh sản.