Tạp chí Bảo vệ thực vật

KHẢ NĂNG KÍ SINH VÀ SINH SẢN CỦA ONG Trichospilus pupivorus (Hymenoptera: Eulophidae) TRÊN NHỘNG SÂU SÁP Galleria mellonella (Lepidoptera: Pyralidae)

2026-03-09T16:24:39+07:00

Trichospilus pupivorus là loài ong ký sinh nội trên nhiều loài côn trùng gây hại ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Ở Đồng bằng sông Cửu Long, chúng được xác định là tác nhân quan trọng trong quản lý sâu đầu đen hại dừa Opisina arenosella.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định hiệu quả ký sinh của ong T. pupivorus trên nhộng vật chủ Galleria mellonella. Các thí nghiệm được tiến hành bao gồm nuôi quần thể và nuôi cá thể T. pupivorus với các số lượng vật chủ khác nhau.

Kết quả cho thấy khi nuôi quần thể T. pupivorus trên nhộng G. mellonella, tỷ lệ nhộng sâu sáp bị ký sinh trong các nghiệm thức đều đạt 100%. Thời gian ong ký sinh lên vật chủ chủ yếu từ 1–4 ngày.

Số lượng trung bình ong T. pupivorus thu được từ 1 xác nhộng ký sinh (mummy) ở các nghiệm thức với 20, 25 và 30 nhộng sâu sáp lần lượt là 11.313±2.128; 10.929±922 và 10.964±1.551 cá thể. Tỷ lệ ong cái trưởng thành T. pupivorus trong tất cả các nghiệm thức dao động từ 95,2–95,9%.

Khi nuôi theo cá thể, dấu hiệu ký sinh được phát hiện từ ngày thứ 2 sau khi cho tiếp xúc, với trung bình 1,00±0,00 đến 1,33±0,58 nhộng sâu sáp mang T. pupivorus. Mật độ nuôi 1 ong cái trưởng thành T. pupivorus với 5, 10 và 15 nhộng sâu sáp cho số lượng cá thể nở ra lần lượt là 188,3±21,5; 134,3±74,5 và 127,0±21,9 cá thể.

Tổng thời gian từ khi cho tiếp xúc đến khi ong trưởng thành vũ hóa là 16,0 ngày, và trong tất cả các thí nghiệm thời gian sống của ong cái trưởng thành dài hơn ong đực.

ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC PHÂN TỬ VÀ SINH HỌC CỦA LOÀI RỆP MUỘI Pentalonia nigronervosa (Hemiptera: Aphididae) GÂY HẠI TRÊN CÂY CHUỐI TẠI VIỆT NAM

2026-03-09T16:55:18+07:00

Cây chuối (Musa sp.) là cây ăn quả nhiệt đới được trồng rộng rãi ở nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam. Rệp chuối Pentalonia nigronervosa là một trong những loài côn trùng gây hại quan trọng nhất trên chuối do vừa gây hại trực tiếp bằng cách chích hút nhựa cây, vừa đóng vai trò là môi giới truyền virus chùn ngọn chuối (Banana bunchy top virus – BBTV).

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định loài bằng phương pháp phân tử và nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của P. nigronervosa trên cây chuối tại Hà Nội. Phương pháp DNA barcoding dựa trên gen ty thể COI xác nhận rằng loài rệp thu thập trên cây chuối tại Hà Nội là P. nigronervosa (Aphididae, Hemiptera).

Ở nhiệt độ 25°C, vòng đời của rệp ngắn nhất khi nuôi trên chuối Cavendish và chuối Ngự (lần lượt 13,03 và 13,39 ngày), tiếp theo là chuối Tây (14,38 ngày) và cây riềng (15,89 ngày).

Sức sinh sản của rệp cái cao nhất trên chuối Cavendish (22,44 rệp/cái), tiếp theo là chuối Ngự (19,58 rệp/cái), chuối Tây (15,50 rệp/cái) và cây riềng (11,32 rệp/cái).

Tỷ lệ sống của P. nigronervosa cao nhất (84,7%) khi nuôi trên chuối Cavendish, trong khi tỷ lệ chết hoàn toàn (100%) được ghi nhận khi nuôi trên cây gừng.

Những kết quả này cho thấy cây chuối là ký chủ thích hợp hơn cho P. nigronervosa so với cây gừng hoặc cây riềng.

NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH TÁC NHÂN GÂY BỆNH THỐI THÂN XÌ MỦ TRÊN CÂY MÍT TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ

2026-03-09T17:02:20+07:00

Dựa trên kết quả khảo sát tại các vườn mít, thu thập mẫu và phân lập vi khuẩn từ các mẫu bệnh điển hình trong thời gian hai năm tại Hậu Giang (trước đây, nay thuộc thành phố Cần Thơ), cùng với kết quả gây nhiễm nhân tạo trên thân cây mít 3–4 năm tuổi, vi khuẩn Pectobacterium aroidearum được xác định là tác nhân gây bệnh thối thân và chảy nhựa trên cây mít.

Triệu chứng bệnh xuất hiện quanh năm nhưng phát triển nhanh vào mùa mưa, với tỷ lệ gây hại có thể đạt tới 50,93%. Bệnh gây hại nghiêm trọng nhất vào tháng 8 và tháng 9, với tỷ lệ nhiễm bệnh trong vườn dao động từ 66,67% đến 73,33%.

Vi khuẩn Pectobacterium aroidearum có khả năng di động, không sinh trưởng được trong môi trường chứa 5% NaCl, và cho kết quả âm tính đối với phản ứng khử nitrat cũng như phản ứng catalase.

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG ỨC CHẾ NẤM ASPEGILLUS NIGER GÂY BỆNH HÉO RŨ GỐC MỐC ĐEN HẠI LẠC CỦA MỘT SỐ CHẾ PHẨM NANO

2026-03-09T17:06:08+07:00

Bệnh thối cổ rễ là một bệnh nguy hiểm do tác nhân gây bệnh trong đất Aspergillus niger gây ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất lạc (đậu phộng) trên toàn thế giới. Khả năng tồn tại lâu dài của loài nấm này trong đất có thể làm giảm hiệu quả của các thuốc trừ nấm tổng hợp.

Trong nghiên cứu này, một hợp chất gồm Chitosan oligosaccharide 1000 ppm (COS 1000 ppm) kết hợp với hạt nano bạc 50 ppm (AgNPs 50 ppm) và ion đồng 500 ppm (Cu²⁺ 500 ppm) đã được thử nghiệm về khả năng kháng nấm đối với A. niger.

Kết quả cho thấy hợp chất nano AgNPs, Cu²⁺/COS ở các nồng độ từ 1–5% có khả năng ức chế hiệu quả sự sinh trưởng của A. niger trong điều kiện in vitro, đạt hiệu quả ức chế hoàn toàn (100%).

Ngoài ra, trong điều kiện nhà lưới, việc xử lý hợp chất nano AgNPs, Cu²⁺/COS ở nồng độ 1% với một lần phun (một ngày trước khi gây nhiễm) hoặc hai lần phun (một ngày trước và một ngày sau khi gây nhiễm) đã giảm tỷ lệ bệnh từ 100% xuống còn 0–4,44% so với đối chứng.

Do đó, hợp chất nano AgNPs, Cu²⁺/COS được xem là một giải pháp công nghệ cao, an toàn và hiệu quả đầy triển vọng trong phòng trừ bệnh thối cổ rễ trên cây lạc do nấm A. niger gây ra.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU BƯỚC ĐẦU HIỆN TƯỢNG RỤNG QUẢ TRÊN CÂY HỒNG NGÂM XUÂN VÂN Ở TUYÊN QUANG

2026-03-09T17:09:58+07:00

Hội chứng rụng quả trên cây hồng tại xã Xuân Vân, tỉnh Tuyên Quang đã trở nên ngày càng nghiêm trọng ở hầu hết các vườn. Hiện tượng rụng quả xảy ra theo hai đợt, đợt thứ nhất vào đầu vụ – trùng với rụng quả sinh lý, và đợt thứ hai vào cuối vụ, khoảng một tháng trước khi thu hoạch.

Tác nhân gây bệnh được xác định là nấm Diaporthe sp. dựa trên sự kết hợp giữa đặc điểm hình thái và đặc điểm phân tử.

Trong điều kiện in vitro, điều kiện tối ưu cho sự sinh trưởng của nấm Diaporthe sp. là môi trường PDA ở nhiệt độ 25–30°C và pH từ 5,0–7,0.

Việc chủ động phun kép thuốc trừ nấm hóa học chứa hoạt chất Azoxystrobin với khoảng cách 7 ngày, khi lá của đợt lộc xuân đạt kích thước gần tối đa, có thể phòng ngừa hiệu quả hiện tượng rụng quả trên cây hồng Xuân Vân.

HIỆU QUẢ ỨC CHẾ CỦA CÁC HỢP CHẤT NANO ĐỐI VỚI NẤM Pyricularia oryzae GÂY BỆNH ĐẠO ÔN LÚA TRONG ĐIỀU KIỆN IN VITRO

2026-03-09T17:16:15+07:00

Nghiên cứu được tiến hành nhằm đánh giá khả năng của các hợp chất dạng nano trong việc ức chế trực tiếp sự sinh trưởng của sợi nấm và sự hình thành bào tử của Pyricularia oryzae, tác nhân gây bệnh đạo ôn trên lúa.

Kết quả cho thấy các nanocomposite gốc kẽm kết hợp với dịch chiết nước của Annona glabra (0,024%), Impatiens balsamina (0,024%) và Catharanthus roseus (0,024%), cũng như chế phẩm nano chitosan–SA ở các nồng độ 0,006%, 0,013% và 0,027% được bổ sung vào môi trường PDA, đều thể hiện tác dụng ức chế trực tiếp sự phát triển của tác nhân gây bệnh trong điều kiện in vitro.

Trong số các nghiệm thức, nano chitosan–SA ở nồng độ 0,027% cho hiệu quả ức chế sự phát triển khuẩn lạc cao nhất, đạt 17,58% sau 12 ngày kể từ khi cấy lát nấm.

Chế phẩm này cũng ức chế mạnh sự hình thành bào tử, đạt 62,60% sau 22 ngày kể từ khi cấy lát nấm, cho thấy tiềm năng ứng dụng trong quản lý bệnh đạo ôn trên lúa.