Nghiên cứu các yếu tố tác động đến mức độ thực hiện kiểm toán nội bộ dựa trên rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam

Tóm tắt

Trong khoảng hai mươi năm trở lại đây, việc cải tiến hệ thống quản
lý rủi ro, kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ tại các ngân hàng thương mại
(NHTM) Việt Nam ngày càng được chú trọng nhiều hơn. Việc thực hiện kiểm
toán nội bộ dựa trên rủi ro đã được nhiều hiệp hội và tổ chức nghề nghiệp
kiểm toán quốc tế đưa ra, nhưng cho đến nay việc triển khai tại Việt Nam nói
chung các ngân hàng thương mại nói riêng còn rất chậm chạp. Mong muốn tìm ra những yếu tố có khả năng tác động đến mức độ áp dụng Kiểm toán nội
bộ dựa trên rủi ro (Risk-based Internal Audit- RBIA) tại các NHTM là động lực
thúc đẩy nhóm tác giả thực hiện nghiên cứu này. Bài viết đã kết hợp cả số liệu
thứ cấp từ báo cáo thường niên và số liệu sơ cấp từ khảo sát vào một mô hình
nghiên cứu. Phân tích mô hình hồi quy Tobit cho thấy các khía cạnh về Quản
lý rủi ro, Quy mô và mức độ phức tạp trong cấu trúc, Quản trị công ty và Năng
lực của Kiểm toán viên nội bộ đều có tác động đến mức độ sử dụng RBIA tại
các NHTM Việt Nam. Cụ thể, năng lực quản lý rủi ro, mức độ phức tạp trong
cấu trúc, tỷ lệ ủy viên hội đồng quản trị không tham gia điều hành, ngân hàng
có cổ đông chiến lược là ngân hàng nước ngoài và năng lực của kiểm toán
viên nội bộ có tác động cùng chiều, trong khi mức độ rủi ro, quy mô của ngân
hàng, các ngân hàng có nhà nước chiếm cổ phần chi phối và quy mô hội đồng
quản trị lại có ảnh hưởng ngược chiều đến mức độ áp dụng Kiểm toán nội bộ
dựa trên rủi ro.