Tạp chí của Viện Bảo vệ thực vật
TÍNH KHÁNG CỦA TẬP ĐOÀN LÚA ĐỊA PHƯƠNG VỚI BỆNH BẠC LÁ TRONG ĐIỀU KIỆN NHÂN TẠO
Lúa (Oryza sativa L.) là cây lương thực hàng đầu trên thế giới, nhưng thường bị gây hại bởi bệnh bạc lá do vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae gây ra. Nghiên cứu được thực hiện trên 100 giống lúa địa phương, chủ yếu được thu thập tại khu vực Tây Bắc Việt Nam và tỉnh Thanh Hóa, nhằm đánh giá khả năng chống chịu bệnh bạc lá. Kết quả cho thấy phần lớn các giống (52%) có mức độ nhiễm bệnh cao, 31 giống nhiễm bệnh trung bình, 8 giống có khả năng chống chịu trung bình và 9 giống có khả năng chống chịu cao. Trong số đó, 5 giống Ngo Ri Om, Vàng Mè, Khẩu Kê Đẻ, Lúa Ơi và Khẩu Nam có mức độ nhiễm bệnh rất cao, với điểm bệnh trung bình 8,8, cao hơn giống đối chứng chuẩn có điểm đánh giá 8,2. Hai giống có tiềm năng chống chịu bệnh là Khẩu Khuông và Khẩu Môn, với điểm bệnh trung bình chỉ 0,8. Hai giống Khẩu Khuông và Khẩu Môn được đánh giá là nguồn vật liệu tiềm năng cho công tác chọn tạo giống lúa có khả năng kháng bệnh bạc lá.
PHẢN ỨNG SINH LÝ VÀ SINH TRƯỞNG CỦA MỘT SỐ GIỐNG LÚA ĐỐI VỚI HỖN HỢP THUỐC TRỪ CỎ Florpyrauxifen-benzyl + Cyhalofop-butyl
Trong sản xuất lúa hiện đại, việc sử dụng thuốc trừ cỏ hậu nảy mầm sớm ngày càng phổ biến nhằm kiểm soát cỏ dại hiệu quả. Tuy nhiên, các giống lúa có mức độ phản ứng khác nhau đối với thuốc trừ cỏ, do đó cần có dữ liệu thực nghiệm để làm cơ sở lựa chọn giống phù hợp. Nghiên cứu này đánh giá ảnh hưởng của hỗn hợp thuốc trừ cỏ chứa florpyrauxifen-benzyl và cyhalofop-butyl (Xevelo 120EC) trên 5 giống lúa phổ biến ở Đồng bằng sông Cửu Long, gồm IR50404, OM5451, OM4900, VD20 và DS1. Thí nghiệm được bố trí theo khối hoàn toàn ngẫu nhiên, với 3 lần lặp lại. Kết quả cho thấy VD20 có khả năng chống chịu thuốc trừ cỏ tốt nhất, với mức độ tổn thương trên lá rất thấp, chỉ 1,03% tại 7 ngày sau phun, và cây phục hồi hoàn toàn sau 28 ngày. Ngược lại, DS1 chịu ảnh hưởng nhiều nhất và kéo dài nhất, với tỷ lệ tổn thương đạt 3,68% tại 7 ngày và vẫn còn 0,08% tại 28 ngày. Chỉ số SPAD duy trì ở mức cao trên các giống IR50404 và DS1 (31,13–32,31 tại 7 ngày), cho thấy khả năng quang hợp tương đối ổn định. Giống VD20 cũng đạt số bông cao nhất, với 415 bông/m², đồng thời duy trì chiều cao cây ổn định, đạt 58,13 cm tại 28 ngày. Những kết quả này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc lựa chọn các giống lúa phù hợp, bảo đảm sử dụng thuốc trừ cỏ hậu nảy mầm sớm an toàn và hiệu quả, góp phần xây dựng hệ thống sản xuất lúa bền vững và có khả năng chống chịu tốt.
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG THAY THẾ PHÂN BÓN HÓA HỌC CỦA HỖN HỢP VI KHUẨN VÙNG RỄ TRÊN GIỐNG LÚA TÍM VH1
*]:pointer-events-auto R6Vx5W_threadScrollVars scroll-mb-[calc(var(--scroll-root-safe-area-inset-bottom,0px)+var(--thread-response-height))] scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]" dir="auto" data-turn-id="request-WEB:c83e9582-a8a6-409f-b280-b495c778ef5b-73" data-turn-id-container="request-WEB:c83e9582-a8a6-409f-b280-b495c778ef5b-73" data-testid="conversation-turn-26" data-turn="assistant"> Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả của hỗn hợp vi khuẩn vùng rễ (rhizobacteria) trong việc thay thế phân bón hóa học trong canh tác giống lúa tím VH1. Thí nghiệm được thực hiện tại huyện Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk, theo thiết kế khối hoàn toàn ngẫu nhiên (RCBD) với hai yếu tố, gồm 4 công thức xử lý (3 hỗn hợp vi khuẩn vùng rễ và 1 công thức đối chứng) kết hợp với 3 mức phân bón N và P₂O₅. Kết quả cho thấy, việc sử dụng hỗn hợp vi khuẩn vùng rễ kết hợp với lượng phân bón bổ sung bằng 50–75% lượng phân hóa học khuyến cáo có tác động tích cực đến khả năng tích lũy hàm lượng nitơ và phốt pho trong lá lúa ở giai đoạn trỗ hoa, đồng thời cải thiện các chỉ tiêu sinh trưởng của giống lúa tím VH1 như chiều cao cây, số nhánh/cây, chiều dài bông và số hạt/bông so với các công thức đối chứng. Bên cạnh đó, các công thức sử dụng hỗn hợp vi khuẩn vùng rễ cũng cho thấy khả năng quản lý sâu bệnh tốt trên giống lúa VH1. Năng suất lúa tím trong thí nghiệm đạt 128,39 tạ/ha, cao gấp 1,46 lần so với công thức đối chứng không sử dụng hỗn hợp vi khuẩn vùng rễ và sử dụng 100% lượng phân bón hóa học. Kết quả cho thấy hỗn hợp Stenotrophomonas maltophilia RDL1B41 và Enterobacter mori RDLN105 là một hỗn hợp vi khuẩn vùng rễ có tiềm năng, có thể được tiếp tục nghiên cứu để sản xuất phân bón sinh học, góp phần giảm lượng phân bón hóa học sử dụng trong sản xuất lúa. _:empty]:hidden">
ĐÁNH GIÁ HIỆU LỰC CỦA MỘT SỐ CHẾ PHẨM SINH HỌC VÀ THUỐC HÓA HỌC ĐỐI VỚI BỆNH VÀNG LÁ THỐI RỄ DO NẤM FUSARIUM OXYSPORUM GÂY RA TRÊN CÂY BA KÍCH (MORINDA OFFICINALIS) TẠI BA CHẼ, QUẢNG NINH
Bệnh vàng lá và thối rễ trên cây ba kích (Morinda officinalis) do nấm Fusarium oxysporum gây ra, làm cản trở đáng kể quá trình sinh trưởng và phát triển của cây, dẫn đến giảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu này đánh giá hiệu lực của 5 chế phẩm sinh học, gồm BIO BẠC 50WP, Stop 15WP, Tricô ĐHCT, SH-Lifu và Ketomium, cùng 7 loại thuốc trừ nấm hóa học, gồm Antracol 70WP, Ridomil Gold 68WG, Tilt Super 300EC, Kocide 46.1WG, Talent 50WP, Folicur 430SC và Sosim 300SC. Hiệu lực của các chế phẩm và thuốc được đánh giá thông qua thí nghiệm ức chế nấm in vitro trên môi trường PDA và thí nghiệm ngoài đồng tại các vườn trồng ba kích ở tỉnh Quảng Ninh. Trong số các chế phẩm sinh học, BIO BẠC 50WP (chứa Bacillus subtilis) cho hiệu lực cao nhất, với tỷ lệ phòng trừ bệnh đạt 75,81% sau 7 ngày in vitro và 69,69% sau 2 tháng trong điều kiện ngoài đồng. Đối với thuốc trừ nấm hóa học, Talent 50WP (prochloraz) và Folicur 430SC (tebuconazole) cho hiệu lực cao nhất, đạt 92,07% trong điều kiện in vitro và 75,76–76,36% ngoài đồng sau 2 tháng. Những kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn các chế phẩm sinh học và thuốc trừ nấm hóa học phù hợp, phục vụ quản lý tổng hợp bệnh vàng lá và thối rễ trong sản xuất ba kích tại tỉnh Quảng Ninh.
TÌNH HÌNH CANH TÁC VÀ NHẬN ĐỊNH BAN ĐẦU VỀ TÁC NHÂN GÂY THỐI NÂU HOA TRÊN CÂY HOA HUỆ TRẮNG (Polianthes tuberosa) TẠI HUYỆN LAI VUNG, TỈNH ĐỒNG THÁP
Cây huệ tuberose hiện là một loại cây trồng phổ biến tại nhiều khu vực thuộc huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Tuy nhiên, hiện nay sản xuất huệ đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi hiện tượng thối nâu hoa, gây thiệt hại đáng kể cả về năng suất và chất lượng thương phẩm của hoa. Nguyên nhân chính xác của hiện tượng này vẫn chưa được xác định rõ ràng. Một số ý kiến cho rằng nguyên nhân là do côn trùng gây hại, một số khác cho rằng do tác nhân nấm bệnh, trong khi một số ý kiến khác lại cho rằng nguyên nhân là do tuyến trùng. Hiện nay, chưa có biện pháp quản lý phù hợp và hiệu quả cao đối với vấn đề này, dẫn đến thiệt hại lớn, với tỷ lệ hoa bị hại ngoài đồng có thể lên tới 80%. Mục tiêu của nghiên cứu là khảo sát thực trạng canh tác cây huệ và đánh giá hiểu biết của nông dân về hiện tượng thối nâu hoa, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý kịp thời. Kết quả thí nghiệm cho thấy thuốc trừ nấm không có hiệu quả trong việc kiểm soát “bệnh”, với tỷ lệ gây hại và chỉ số gây hại cao, lần lượt là 96,67% và 51,11%. Ngược lại, thuốc trừ côn trùng cho hiệu quả kiểm soát “bệnh” cao hơn, với tỷ lệ gây hại và chỉ số gây hại thấp hơn, lần lượt là 16,67% và 19,44%. Biện pháp bao hoa bằng túi đã cho hiệu quả rất cao, hoàn toàn ngăn chặn được hiện tượng thối nâu hoa. Kết quả tốt nhất đạt được khi tiến hành bao hoa ở giai đoạn bắt đầu hình thành hoa hoặc khi nụ hoa nhú dài 1–2 cm. Kết quả thí nghiệm cho thấy hiện tượng thối nâu hoa là do côn trùng gây hại, tuy nhiên chưa xác định được chính xác loài côn trùng gây hại.
NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ SỬ DỤNG CHẾ PHẨM SAPOBUG 12SL CHỨA HOẠT CHẤT SAPONIN LÀM THUỐC TRỪ SÂU TRÊN RAU TẠI HÀ NỘI
Nghiên cứu được thực hiện vào năm 2024 bởi nhóm các nhà nghiên cứu đến từ Trường Đại học Thủy lợi, Viện Bảo vệ thực vật và Trung tâm Khảo kiểm nghiệm thuốc bảo vệ thực vật phía Bắc – Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nhằm xác định hiệu lực, nồng độ phù hợp và phương pháp sử dụng Sapobug 12SL, một loại thuốc bảo vệ thực vật có chứa Saponin chiết xuất từ cây bồ hòn (Sapindus mukorossi Gaertn.). Kết quả thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy Sapobug 12SL có hiệu lực cao trong việc phòng trừ sâu non tuổi nhỏ của sâu tơ (Plutella xylostella) và sâu non của sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae). Sau 7 ngày xử lý, hiệu lực đạt 76,67–93,33% khi sử dụng ở nồng độ 3%. Hiệu lực tăng khi nồng độ được nâng lên 5% và 7%, đạt 100% sau 7 ngày xử lý. Các thí nghiệm trong nhà kính và ngoài đồng đối với giai đoạn sâu non của Plutella xylostella và Pieris rapae cũng cho thấy Sapobug 12SL có thể đạt hiệu lực phòng trừ khoảng 80% ở nồng độ 5%. Khi tăng nồng độ lên 7%, hiệu lực không được cải thiện đáng kể.
ẢNH HƯỞNG CỦA TUỔI SÂU NON SÂU SÁP Galleria mellonella ĐẾN MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA ONG Bracon hebetor (Hymenoptera: Braconidae)
*]:pointer-events-auto R6Vx5W_threadScrollVars scroll-mb-[calc(var(--scroll-root-safe-area-inset-bottom,0px)+var(--thread-response-height))] scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]" dir="auto" data-turn-id="request-WEB:c83e9582-a8a6-409f-b280-b495c778ef5b-69" data-turn-id-container="request-WEB:c83e9582-a8a6-409f-b280-b495c778ef5b-69" data-testid="conversation-turn-18" data-turn="assistant"> Các tuổi ấu trùng khác nhau của sâu sáp Galleria mellonella ảnh hưởng trực tiếp đến các đặc điểm sinh học và tác động đáng kể đến hiệu quả nhân nuôi hàng loạt ong ký sinh Bracon hebetor. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định các đặc điểm sinh học cụ thể của Bracon hebetor khi ký sinh trên năm tuổi ấu trùng khác nhau của Galleria mellonella. Kết quả cho thấy ấu trùng tuổi 5 của G. mellonella là phù hợp nhất cho sự phát triển của B. hebetor. Tổng số ấu trùng bị ký sinh có chứa trứng ong là 42,60 con trên tổng số 70,70 ấu trùng bị làm bất động. Trung bình, mỗi ong cái đẻ tổng cộng 525,40 trứng, có 388,30 ong trưởng thành vũ hóa, với tỷ lệ giới tính là 1,01 (đực/cái). Thời gian phát triển trung bình của từng giai đoạn lần lượt là: giai đoạn trứng 1,86 ngày; giai đoạn ấu trùng 2,37 ngày; giai đoạn tiền nhộng 2,74 ngày; và giai đoạn nhộng 2,96 ngày. Thời gian tiền đẻ trứng trung bình là 0,39 ngày và tổng thời gian hoàn thành vòng đời trung bình là 10,32 ngày. _:empty]:hidden">
PHÂN LẬP, ĐỊNH DANH MỘT SỐ CHỦNG VI NẤM CÓ HOẠT TÍNH PHÂN GIẢI HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ LÂN CHẬM TAN TỪ ĐẤT TRỒNG CHÈ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
Hiện nay, việc lạm dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật hóa học nhằm tăng năng suất chè đã tác động mạnh đến chất lượng đất trồng chè. Xu hướng đất bị axit hóa, hàm lượng chất hữu cơ giảm và sự tích lũy phốt pho trong đất dẫn đến suy thoái đất đang là những vấn đề hiện hữu. Vì vậy, việc phân lập và tuyển chọn các chủng nấm bản địa có khả năng phân giải các hợp chất hữu cơ và phân giải phốt pho chậm không chỉ giúp hạn chế lượng phân bón vô cơ sử dụng mà còn đảm bảo năng suất và góp phần cải tạo đất chè bị suy thoái. Từ các mẫu đất trồng chè được thu thập tại các huyện Thanh Sơn, Phù Ninh, Thanh Ba và thị xã Phú Thọ, bốn chủng nấm đã được tuyển chọn trong tổng số 68 chủng nấm phân lập được. Bốn chủng nấm được định danh dựa trên đặc điểm hình thái kết hợp với phân tích BLAST, bao gồm T. hamatum, T. reesei, T. asperellum và Talaromyces annesophieae.
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG SÂU ĐỤC CUỐNG QUẢ VẢI Conopomorpha sinensis Bradley VÀ BỆNH THÁN THƯ Colletotrichum fructicola TRÊN CÂY VẢI TẠI ĐẮK LẮK
Sản xuất vải theo hướng hữu cơ tại Đắk Lắk đang gặp khó khăn do sâu đục cuống quả Conopomorpha sinensis Bradley và bệnh thán thư do nấm Colletotrichum fructicola gây ra, việc nghiên cứu và áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý sinh vật hại tổng hợp là hết sức cần thiết nhằm nâng cao năng suất và chất lượng quả. Kết quả nghiên cứu biện pháp tỉa cành tạo tán 2 lần trong năm đã hạn chế được sự phát sinh gây hại của hai loại sâu bệnh hại chính trên vải, giảm tỷ lệ quả bị hại do sâu đục cuống quả vải và bệnh thán thư gây ra còn 10,07% và 5,73% Từ kết quả thực nghiệm lựa chọn được các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học như TP. Thần Điền 78SL, Rholam super 100WG, Anisaf SH - 01 2SL và Minup 0.3EC để phòng trừ sâu đục cuống quả vải. Thuốc bảo vệ thực vật sinh học Daone 25WP, Chubeca 1.8SL có hiệu quả phòng chống bệnh thán thư hại vải đạt 71,18%-70,46%.
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG VÀ SÂU BỆNH HẠI CỦA BỐN GIỐNG DỪA Ở THÀNH PHỐ HUẾ
Thành phố Huế có diện tích đất nông nghiệp khá lớn, trong đó có nhiều diện tích đất cát, đầm phá với nhiều tiềm năng phát triển kinh tế nông nghiệp. Cây dừa là cây trồng có thể sống trên đất phèn mặn mà các loại cây trồng khác khó phát triển, tạo điều kiện để phủ xanh và sử dụng đất đai hợp lý ở các vùng đất đầm phá. Nghiên cứu thực hiện nhằm xác định được giống dừa phù hợp nhất với điều kiện đất đai thổ nhưỡng, khí hậu ở Thành phố Huế. Thí nghiệm được tiến hành 4 giống, bố trí theo kiểu khối hoàn toàn ngẫu nhiên (RCBD). Mỗi giống là một công thức, mỗi công thức nhắc lại 3 lần. Tổng số cây theo dõi là 120 cây. Kết quả thí nghiệm cho thấyTrong quá trình theo dõi thì hai giống dừa Xiêm Xanh và dừa Dứa sinh trưởng tốt nhất. Trong đó, giống dừa Xiêm Xanh có chiều cao phát triển tốt (108,38 cm), giống dừa Dứa có số lá nhiều nhất là 9,10 lá và đường kính gốc của hai giống dừa này dao động 4,03 - 4,25 cm. Bọ dừa xuất hiện 1 giai đoạn ngắnvà không gây hại trên 2 giống dừa Dứa và dừa Tam Quan. Bệnh đốm lá gây hại trên tất cả các giống với chỉ số bệnh dao động từ 4,43- 10,86% và bệnh gây hại nhiều nhất trên giống dừa Xiêm Lửa. Bên cạnh những loài gây hại, xuất hiện một nhóm thiên địch là nhện Philodromus. Như vậy, bước đầu cho thấy giống dừa Xiêm Xanh và dừa Dứa có khả năng thích nghi tốt hơn so với dừa Tam Quan và dừa Xiêm Lửa trong điều kiện sinh thái ở Thành phố Huế.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU BƯỚC ĐẦU SỬ DỤNG THUỐC HÓA HỌC PHÒNG CHỐNG BỆNH HÉO VÀNG PANAMA HẠI CHUỐI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
Bệnh héo vàng Panama do nấm Fusarium oxysporum f. sp. cubense (Foc) gây ra. Bệnh lây lan qua cây con và tàn dư thực vật bị nhiễm bệnh, đất, nước tưới và nước thoát, dụng cụ lao động, hoạt động của người và gia súc. Bệnh héo vàng Panama hiện là mối đe dọa lớn nhất đối với sản xuất chuối trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam – đặc biệt là chủng TR4. Thuốc Vaniva® 450SC xử lý 3 lần, 2 tháng/lần bắt đầu từ khi trồng, đem lại hiệu quả cao trong việc ức chế sự phát triển của bào tử nâm Foc, dẫn đến hiệu quả giảm bệnh đạt 68,75%, 52,94% và 33,82% tương ứng tại 2, 4 và 6 tháng sau xử lý, so với đối chứng không xử lý. Cùng thí nghiệm, tổ hợp thuốc Miravis® 200SC và Tervigo® 020SC đem lại hiệu quả khá cao trong việc ức chế sự phát triển của bào tử nấm Foc, dẫn đến hiệu quả giảm bệnh đạt 62,5%, 41,18% và 22,06% tương ứng tại 2, 4 và 6 tháng sau xử lý. Hai công thức thuốc này được khuyến cáo sử dụng trong quản lý bệnh héo vàng Panama – Xử lý 3 lần, bắt đầu từ khi trồng, cách nhau 2 tháng. Tất cả các công thức xử lý đều không gây ảnh hưởng xấu đến sự sinh trưởng của cây chuối
KHẢ NĂNG ĐỐI KHÁNG CỦA XẠ KHUẨN ĐỐI VỚI NẤM Lasiodiplodia sp. GÂY BỆNH THỐI TRÁI NHÃN (Dimocarpus longan Lour)
Mục tiêu của nghiên cứu này là tìm ra xạ khuẩn có khả năng đối kháng với nấm Lasiodiplodia sp. gây bệnh thối trái nhãn. Khả năng đối kháng của 29 chủng xạ khuẩn đối với nấm Lasiodiplodia sp. gây bệnh thối trái nhãn được thực hiện trong điều kiện phòng thí nghiệm với 5 lần lặp lại. Kết quả cho thấy, 5 chủng xạ khuẩn CLD6-CT; LV19-ĐT, LV5-ĐT, CT9-ĐT và CT18-ĐT thể hiện khả năng đối kháng cao với bán kính vòng vô khuẩn lần lượt là 23,20mm; 23,10mm; 24,00mm; 23,70mm và 22,70mm và hiệu suất đối kháng lần lượt là 90,00%; 80,00%; 91,25%; 83,75% và 88,75% ở thời điểm 36 giờ sau khi bố trí thí nghiệm. Khả năng phân giải β-glucan của 5 chủng xạ khuẩn (CLD6-CT; LV19-ĐT, LV5-ĐT, CT9-ĐT và CT18-ĐT) được thực hiện với 5 lần lặp lại. Kết quả cho thấy, 2 chủng CLD6-CT và LV5-ĐT có khả năng phân giải β-glucan cao nhất với bán kính vòng phân giải lớn nhất lần lượt là 11,80 mm và 12,00 mm ở thời điểm 14 ngày sau khi cấy. Khả năng phân giải chitin của 5 chủng xạ khuẩn trên cũng được thực hiện trong môi trường chitin với 5 lần lặp lại. Kết quả cho thấy 2 chủng CLD6-CT và LV5-ĐT có khả năng phân giải chitin cao nhất với bán kính vòng phân giải lớn nhất lần lượt là 22,60 mm và 23,60 mm ở thời điểm 7 ngày sau khi bố trí thí nghiệm
NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG KHÁNG NẤM GÂY BỆNH VÀNG LÁ, THỐI RỄ CÂY NGƯU TẤT CỦA CÁC CHỦNG NẤM Trichoderma PHÂN LẬP TẠI TAM ĐẢO, PHÚ THỌ
Ngưu tất (Achyranthes bidentata) là loại thảo dược có giá trị dược liệu và kinh tế cao. Loài dược liệu này được trồng tại nhiều nước trên thế giới. Vi nấm được xác định là tác nhân gây bệnh nghiêm trọng trên cây Ngưu tất, ảnh hưởng tới năng suất và chất lượng thảo dược. Việc nghiên cứu xác định tác nhân vi nấm gây bệnh và tìm kiếm vi sinh vật đối kháng nấm bệnh là cơ sở quan trọng cho việc đưa ra giải pháp phát triển cây Ngưu tất bền vững. Nghiên cứu này đã xác định được tác nhân gây bệnh vàng lá, thối rễ ở cây Ngưu tất là F. oxysporum. Đặc biệt, nghiên cứu đã phân lập và tuyển chọn được chủng Trichoderma TriTD8 từ đất trồng Ngưu tất có hiệu quả kháng F. oxysporum mạnh, đạt 86,49%. Chủng Trichoderma TriTD8 được định danh thuộc loài T. asperellum dựa trên đặc điểm hình thái và phân tích trình tự vùng ITS. Hơn nữa, chủng T. asperellum TriTD8 được xác định có khả năng kiểm soát hiệu quả nấm bệnh F. oxysporum trên mô hình cây Ngưu tất.
XÁC ĐỊNH LOÀI NẤM Fusarium spp. GÂY BỆNH HÉO HẠI CÂY ỔI TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Mục tiêu của nghiên cứu nhằm xác định chính xác đến loài các dòng nấm gây bệnh héo cây ổi. Trong nghiên cứu này, các dòng nấm được xác định dựa vào đặc điểm hình thái, đặc tính sinh học và triệu chứng bệnh. Kết quả cho thấy cả 30 dòng nấm đều thuộc chi Fusarium và các dòng nấm đều có khả năng gây bệnh với triệu chứng điển hình của bệnh héo trên cây ổi. Trình tự đoạn gene vùng ITS-rDNA của các dòng nấm thí nghiệm cũng đã được xác định và sử dụng để xây dựng giản đồ phả hệ thể hiện mối tương quan di truyền giữa chúng. Kết quả cho thấy, 30 dòng nấm thí nghiệm được chia thành 2 nhóm: nhóm 1 gồm 12 dòng nấm thuộc loài Fusarium solani và nhóm 2 gồm 18 dòng nấm thuộc loài Fusarium oxysporum f. sp. psidii.
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA NẤM Colletotrichum fructicola GÂY BỆNH THÁN THƯ TRÊN CÂY VẢI TẠI ĐẮK LẮK
Nghiên cứu này mục đích để phân lập, giám định và xác định đặc điểm sinh học của tác nhân gây bệnh thán thư trên cây vải tại Đắk Lắk. Trong năm 2024 thu thập tổng số 240 mẫu bệnh trên lá, lộc non, hoa và quả tại xã Phú Xuân và xã Ea Knốp. Kết quả giám định hình thái cho thấy tác nhân thuộc chi Colletotrichum, với khuẩn lạc phát triển nhanh trên môi trường PDA, màu trắng xám đến xám đen, hình thành quả thể dạng đĩa và bào tử không màu, không vách ngăn. Phân tích trình tự vùng ITS xác định chủng DL26 thuộc phức hợp Colletotrichum gloeosporioides sensu lato nhưng chưa đủ độ phân giải ở cấp loài. Phân tích bổ sung vùng ApMat cho thấy chủng này có mức tương đồng cao và nằm cùng nhánh với Colletotrichum fructicola với độ tin cậy bootstrap 95%. Kết quả nghiên cứu sinh học cho thấy nấm sinh trưởng tốt nhất trên môi trường MEA và PDA, ở nhiệt độ 25°C và pH từ 6,0–7,0, tối ưu tại pH 6,5. Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc nhận diện và quản lý hiệu quả bệnh thán thư trên cây vải.
CHĂM SÓC ĐỂ KÉO DÀI TUỔI THỌ CHO CÂY CỔ THỤ
Bài báo này chỉ ra những nguyên nhân chính làm suy giảm sức khỏe của các cây cổ thụ, bao gồm: tuổi cây quá cao, biến đổi khí hậu, các hoạt động của con người và sự tấn công của sâu bệnh hại. Đồng thời, bài báo cũng đề xuất một số biện pháp chăm sóc cây cổ thụ nhằm kéo dài tuổi thọ và duy trì sức sống của cây, bao gồm: Thường xuyên theo dõi và kiểm tra tình trạng sức khỏe của cây cổ thụ; Nâng cao ý thức của cộng đồng địa phương trong việc bảo vệ cây cổ thụ; Giữ vệ sinh khu vực xung quanh gốc cây, hạn chế cỏ dại và các tác nhân bất lợi; Tưới nước trong điều kiện khô hạn để đảm bảo độ ẩm cho cây; Phủ một lớp vật liệu hữu cơ có nguồn gốc thực vật (lớp phủ sinh học/mulch) quanh gốc cây nhằm giữ ẩm và cải thiện điều kiện đất; Bón phân hợp lý; Phòng trừ sâu bệnh hại. Các biện pháp trên góp phần nâng cao sức khỏe, kéo dài tuổi thọ và bảo tồn giá trị của các cây cổ thụ.
QUY TRÌNH NHÂN NUÔI VÀ SỬ DỤNG BỌ XÍT BẮT MỒI (Orius sauteri) PHÒNG TRỪ BỌ TRĨ HẠI CÂY TRỒNG
Quy trình nhân nuôi và sử dụng bọ xít bắt mồi (Orius sauteri) phòng trừ bọ trĩ ngoại lai
QUY TRÌNH KỸ THUẬT PHÒNG TRỪ TỔNG HỢP BỌ HÀ HẠI KHOAI LANG TẠI TỈNH LẠNG SƠN
Quy trình kỹ thuật phòng trừ tổng hợp bọ hà hại khoai lạng tại tỉnh Lạng Sơn
NẤM Fusarium sp. TÁC NHÂN GÂY BỆNH THỐI RỄ HÉO RŨ TRÊN CÂY SÂM BÁO (Abelmoschus sagittifolius (Kurz) Merr.) TẠI THANH HÓA
Sâm báo (Abelmoschus sagittifolius (Kurz) Merr.) là một loại cây dược liệu có giá trị kinh tế cao, đang được quan tâm mở rộng diện tích sản xuất tại tỉnh Thanh Hóa. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, bệnh thối rễ đã gia tăng nhanh chóng, gây thiệt hại nghiêm trọng trên nhiều diện tích trồng sâm báo tại địa phương. Triệu chứng bệnh ban đầu xuất hiện dưới dạng các đốm màu sẫm ở vùng cổ rễ. Sau đó, bệnh lan dần xuống rễ, làm cây vàng lá và héo rũ. Nấm gây bệnh được phân lập từ các cây bị bệnh và tiến hành gây nhiễm trên cây sâm báo 24 ngày tuổi. Sau 9 ngày, các cây được gây nhiễm xuất hiện triệu chứng tương tự như ngoài đồng ruộng, chứng minh khả năng gây bệnh của chủng nấm phân lập. Trên môi trường PDA, nấm hình thành hệ sợi và khuẩn lạc màu trắng. Chủng nấm này tạo ra ba loại bào tử vô tính, gồm: Đại bào tử (macroconidia): có dạng lưỡi liềm, gồm 3–5 vách ngăn. Tiểu bào tử (microconidia): có dạng bầu dục, gồm 0–1 vách ngăn. Bào tử hậu (chlamydospore): có thành dày, hình tròn hoặc gần tròn. Dựa trên các đặc điểm hình thái này, tác nhân gây bệnh thối rễ trên cây sâm báo được xác định là Fusarium sp..
ĐA DẠNG THÀNH PHẦN LOÀI VÀ PHÂN BỐ CỦA BỌ ĐUÔI BẬT (Collembola) Ở VƯỜN QUỐC GIA VŨ QUANG VÀ VÙNG PHỤ CẬN
Đã thu thập được 75 loài bọ đuôi bật (Collembola) thuộc 46 giống trong các hệ sinh thái nông nghiệp và hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Vườn quốc gia Vũ Quang và vùng phụ cận. Trong số đó, có 16 loài được xác định là các loài phân bố rộng, chiếm 21,33% tổng số loài ghi nhận, bao gồm: Brachystomella parvula (Schäffer, 1896), Xenylla humicola (Fabricius, 1780), Superodontella lamellifera (Axelson, 1903), Thalassaphorura encarpata (Denis, 1931), Coecobrya caeca (Schött, 1896), Lepidocyrtus (Cinctocyrtus) cinctus Schäffer, 1898, Lepidocyrtus (Dahlcyrtus) dahlii Schäffer, 1898, Pseudosinella octopunctata Börner, 1901, Folsomides parvulus Stach, 1922, Proisotoma submuscicola Nguyễn T.T., 1995, Alloscopus tetracanthus (Börner, 1906), Dicranocentrus indicus Bonet, 1930, Cyphoderus javanus Börner, 1906, Calvatomina tuberculata (Nguyễn T.T., 2001), Szeptyckitheca sp. và Sphaeridia zaheri Yosii, 1966. Giống Lepidocyrtus có mức độ đa dạng cao nhất, với 9 loài, chiếm 12,0% tổng số loài thu được. Sự đa dạng của quần xã bọ đuôi bật trong khu vực được thể hiện rõ ở cấp độ giống (genus). Hệ sinh thái rừng tự nhiên có thành phần loài phong phú và đa dạng hơn so với hệ sinh thái nông nghiệp. Đặc biệt, sự xuất hiện của các loài sống trong tầng thảm mục, chỉ được ghi nhận ở hệ sinh thái rừng, đã tạo nên sự khác biệt rõ rệt về thành phần loài giữa hệ sinh thái rừng và hệ sinh thái nông nghiệp.
NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CỎ HẬU NẢY MẦM TỪ DỊCH CHIẾT SAO NHÁI VÀNG VỚI CHẤT PHỤ GIA PHÙ HỢP
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá khả năng gây độc thực vật (phytotoxicity) của dịch chiết methanol từ lá cây cúc sao nhái vàng (Cosmos sulphureus) 60 ngày tuổi (SNV60) khi kết hợp với các chất hỗ trợ bám dính (adjuvant) thích hợp để ức chế sự sinh trưởng của ba loài cỏ dại gồm cỏ lồng vực (Echinochloa crus-galli), cỏ đuôi phụng (Leptochloa chinensis) và cỏ chác lác (Fimbristylis miliacea). Kết quả thí nghiệm trong điều kiện nhà lưới cho thấy, sau 14 ngày kể từ khi cỏ mọc, dịch chiết methanol từ lá SNV60 ở nồng độ 0,48 g/mL và 0,96 g/mL có hiệu quả ức chế tương đương nhau đối với sự sinh trưởng của thân (phần trên mặt đất) của ba loài cỏ dại. Cụ thể: Đối với cỏ lồng vực (E. crus-galli): mức ức chế đạt 23,57% và 26,37%. Đối với cỏ đuôi phụng (L. chinensis): mức ức chế đều đạt 50%. Đối với cỏ chác lác (F. miliacea): mức ức chế lần lượt là 44,8% và 48,53%. Khi kết hợp dịch chiết SNV60 ở nồng độ 0,48 g/mL với chất hỗ trợ Esterified Vegetable Oil (EVO) ở liều lượng 0,4 L/ha, hiệu quả ức chế sự sinh trưởng của cả ba loài cỏ dại tăng lên rõ rệt. Sau 14 ngày kể từ khi cỏ mọc, tỷ lệ ức chế sinh trưởng của Cỏ lồng vực đạt 58,3% (so với 20,0% khi chỉ dùng dịch chiết) Cỏ đuôi phụng đạt 50,9% (so với 32,2%) Cỏ chác lác đạt 46,5% (so với 26,8%). Kết quả nghiên cứu cho thấy sự kết hợp giữa dịch chiết lá cúc sao nhái vàng SNV60 và chất hỗ trợ Esterified Vegetable Oil có tiềm năng ứng dụng trong quản lý cỏ dại và cần được tiếp tục nghiên cứu nhằm phát triển thành biện pháp phòng trừ cỏ dại phù hợp với nền nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp bền vững.
NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG KHÁNG SÂU KEO MÙA THU Spodoptera frugiperda CỦA MỘT SỐ GIỐNG VÀ TỔ HỢP NGÔ LAI TẠI VIỆT NAM
Ngô (Zea mays L.) là cây lương thực quan trọng thứ hai ở Việt Nam sau lúa. Sâu keo mùa thu (Spodoptera frugiperda) là đối tượng gây hại nghiêm trọng trên cây ngô, có thể làm giảm năng suất, chất lượng sản phẩm và gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người sản xuất. Trong nghiên cứu này, khả năng kháng sâu keo mùa thu của 6 tổ hợp lai ngô do Viện Nghiên cứu Ngô chọn tạo và 3 giống ngô phổ biến đã được đánh giá, so sánh với giống ngô biến đổi gen Bt DK9955S trong điều kiện phòng thí nghiệm và nhà lưới. Kết quả cho thấy ấu trùng sâu keo mùa thu tuổi 3 không ăn lá của giống DK9955S cũng như hai tổ hợp lai CN19-1 và CN19-12. Khi được cho ăn bằng lá của các giống và tổ hợp lai này, tỷ lệ chết của ấu trùng đạt 100%. Trong thí nghiệm nhà lưới, khi gây nhiễm ấu trùng tuổi 1 ở giai đoạn cây ngô có 3 lá, điểm đánh giá mức độ hại trên lá của hai tổ hợp lai CN19-1 và CN19-12 đạt trung bình 1,3. Ở các giai đoạn 5 lá và 7 lá, điểm gây hại trung bình là 1,6, tương đương với giống ngô Bt DK9955S. Kết quả nghiên cứu cho thấy hai tổ hợp lai CN19-1 và CN19-12 có khả năng kháng sâu keo mùa thu cao, tương đương với giống ngô biến đổi gen Bt DK9955S. Trong khi đó, các tổ hợp lai TM18-6, HG19-6, SB19-3 và TA16-4, cùng với ba giống ngô MRI777, NK7328 và LVN99, bị sâu keo mùa thu gây hại nặng, thể hiện khả năng chống chịu thấp hơn.
ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT BỆNH CỦA DÒNG VI KHUẨN ĐỐI KHÁNG TRIỂN VỌNG ĐỐI VỚI BỆNH ĐỐM LÁ GÂY RA BỞI Xanthomonas sp. TRÊN CÂY HOA HỒNG (Rosa sp.)
Bệnh đốm lá trên hoa hồng do vi khuẩn Xanthomonas spp. gây ra thường làm rụng lá, làm giảm sức sống và giá trị thẩm mỹ của hoa hồng trồng chậu. Một giải pháp bền vững để phòng trừ bệnh này là sử dụng các chủng vi sinh vật đối kháng nhằm ức chế trực tiếp vi khuẩn Xanthomonas spp. Trong nghiên cứu này, tại vườn của nông dân, ba chủng đối kháng BR16, BR37 và BR88 được phun lên lá hoa hồng để đánh giá khả năng phòng trừ ba chủng vi khuẩn gây bệnh đốm lá (Xanthomonas sp.) gồm XR13, XR9 và XR18. Kết quả cho thấy tất cả các nghiệm thức xử lý bằng chủng đối kháng đều đạt hiệu quả phòng trừ bệnh cao. Trong đó, nghiệm thức sử dụng chủng BR88 cho hiệu quả giảm bệnh cao nhất, đạt 73,2%. Ngoài ra, các nghiệm thức xử lý riêng lẻ bằng ba chủng đối kháng BR16, BR37 và BR88 có chỉ số AUDPC (Area Under the Disease Progress Curve – diện tích dưới đường cong diễn biến bệnh) lần lượt là 92,4; 120,8 và 70,1, đều thấp hơn so với nghiệm thức chỉ gây nhiễm mầm bệnh. Đặc biệt, nghiệm thức sử dụng BR88 có giá trị AUDPC thấp nhất (70,1), cho thấy khả năng hạn chế sự phát triển của bệnh tốt nhất. Nhìn chung, ba chủng đối kháng BR16, BR37 và BR88 đều có khả năng phòng trừ bệnh đốm lá do Xanthomonas sp. gây ra trên hoa hồng. Trong đó, chủng BR88 cho hiệu quả cao nhất và có tiềm năng phát triển thành tác nhân phòng trừ sinh học đối với bệnh này.
THÀNH PHẦN CỎ DẠI TRONG VƯỜN CÀ PHÊ VỐI GIAI ĐOẠN KIẾN THIẾT CƠ BẢN TẠI TỈNH ĐẮK LẮK
Cà phê là một trong những cây trồng chủ lực của tỉnh Đắk Lắk nói riêng và của Việt Nam nói chung. Một trong những đối tượng gây hại quan trọng ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát triển của cây cà phê là cỏ dại. Việc xác định thành phần loài cỏ dại, mức độ xuất hiện và xếp hạng tầm quan trọng của chúng là cơ sở quan trọng để xây dựng các chiến lược quản lý cỏ dại hiệu quả. Kết quả điều tra trên 60 vườn cà phê vối (Robusta) giai đoạn kiến thiết cơ bản tại tỉnh Đắk Lắk cho thấy thành phần cỏ dại gồm 102 loài, thuộc 30 họ và 22 bộ thực vật. Hai họ có số lượng loài nhiều nhất là họ Hòa thảo (Poaceae), chiếm 19,6%, và họ Cúc (Asteraceae), chiếm 13,7% tổng số loài cỏ ghi nhận. Trong quần thể cỏ dại, các loài cỏ hằng năm chiếm ưu thế (53,4%), các loài cỏ lá rộng chiếm 71,6%, và các loài sinh sản bằng hạt (sinh sản hữu tính) chiếm 72,5%. Bốn loài cỏ có chỉ số tầm quan trọng tương đối (Relative Importance Index - RII) cao nhất lần lượt là: Setaria barbata (Lam.) Kunth: 14,2%; Bidens pilosa L.: 12,1%; Pennisetum polystachion (L.) Schult.: 9,7%; Imperata cylindrica (L.) Beauv.: 8,8%. Kết quả nghiên cứu cho thấy người trồng cà phê cần áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp quản lý cỏ dại theo hướng bền vững nhằm nâng cao hiệu quả phòng trừ cỏ dại và góp phần phát triển sản xuất cà phê bền vững.
ẢNH HƯỞNG CỦA LIỀU LƯỢNG PHÂN ĐẠM ĐẾN SỰ GÂY HẠI CỦA NHỆN GIÉ VÀ NĂNG SUẤT TRÊN GIỐNG LÚA HÀ PHÁT 3 TẠI THỪA THIÊN HUẾ
Nhện gié hại lúa (Steneotarsonemus spinki Smiley) (Acarina: Tarsonemidae) là một trong những đối tượng dịch hại phổ biến trên cây lúa. Trong những năm gần đây, mức độ gây hại của nhện gié tại tỉnh Thừa Thiên Huế có xu hướng gia tăng. Giống lúa Hà Phát 3 là giống có năng suất cao, chất lượng tốt và đang được mở rộng diện tích gieo trồng tại địa phương. Thí nghiệm ngoài đồng được tiến hành tại xã Tứ Hạ, thị xã Hương Trà trong vụ Đông Xuân 2021–2022 nhằm đánh giá ảnh hưởng của lượng phân đạm bón đến mức độ gây hại của nhện gié và năng suất của giống lúa Hà Phát 3. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối hoàn toàn ngẫu nhiên (RCBD) với 3 lần lặp lại, gồm 6 nghiệm thức, trong đó có 5 mức bón đạm lần lượt là 60, 90, 120, 150 và 180 kg N/ha, cùng 1 nghiệm thức đối chứng không bón đạm. Kết quả cho thấy lượng phân đạm bón khác nhau đã ảnh hưởng rõ rệt đến mức độ gây hại của nhện gié (bao gồm tỷ lệ hại, chiều dài vết hại và mật độ nhện), cũng như các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất hạt của giống lúa Hà Phát 3. Nghiệm thức bón 90 kg N/ha (kết hợp với 6 tấn phân hữu cơ Long Giang Thịnh và 140 kg K₂O/ha) cho kết quả tốt nhất. Ở giai đoạn trổ bông – thời điểm nhện gié gây hại mạnh nhất – nghiệm thức này có: Tỷ lệ hại: 56,67%; Chiều dài vết hại: 3,1 cm; Mật độ nhện: 17 con/chồi (dảnh) lúa; Năng suất đạt cao nhất: 60,5 tạ/ha. Từ kết quả nghiên cứu, cần xây dựng mô hình trình diễn áp dụng mức bón 90 kg N/ha để làm cơ sở khuyến cáo cho nông dân trồng giống lúa Hà Phát 3 tại địa phương.
ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN BÓN LÁ ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ TÌNH HÌNH SÂU BỆNH TRÊN CÂY HOA CÚC SUSI (Calendula oficinalis) TẠI THỪA THIÊN HUẾ
Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định loại phân bón lá thích hợp nhất đối với quá trình sinh trưởng, phát triển cũng như ảnh hưởng đến tình hình sâu bệnh hại trên cây cúc vạn thọ (Calendula officinalis) tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối hoàn toàn ngẫu nhiên (RCBD) với 3 lần lặp lại cho mỗi loại phân bón lá. Kết quả cho thấy, trong 4 loại phân bón lá được khảo sát, BIG FLOWER-SH là loại cho hiệu quả tốt nhất đối với sự sinh trưởng và phát triển của cây cúc vạn thọ. Cụ thể, loại phân này rút ngắn thời gian sinh trưởng, giúp cây ra nụ và nở hoa sớm hơn, đồng thời kéo dài thời gian bền của hoa. Việc sử dụng phân bón lá còn làm tăng cường cường độ quang hợp của cây, với giá trị Fv/Fm cao hơn từ 0,05–0,11 so với đối chứng. Ngoài ra, hàm lượng diệp lục a và diệp lục b ở nghiệm thức II cũng cao hơn so với nghiệm thức đối chứng. Ba đối tượng sâu, bệnh hại chính được ghi nhận trên cây cúc gồm bệnh thối rễ, sâu đục thân và rệp xanh, với mức độ gây hại dao động từ cấp 1 đến cấp 3. Trong đó, các nghiệm thức sử dụng phân bón lá đều có mức độ gây hại tương đối thấp so với đối chứng.
THÀNH PHẦN SÂU BỆNH HẠI VÀ HIỆU LỰC CỦA MỘT SỐ THUỐC TRỪ SÂU HẠI CHÍNH TRÊN CÂY ĐẬU TƯƠNG TẠI TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
Đậu tương (Glycine max L.) là cây trồng có giá trị dinh dưỡng cao, được xem là một trong những cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế và đang được mở rộng diện tích canh tác tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, nhiều loài sâu hại đã phát sinh và gây ảnh hưởng đáng kể đến năng suất cũng như chất lượng hạt đậu tương. Kết quả điều tra trong vụ xuân – hè tại tỉnh Thừa Thiên Huế cho thấy trên cây đậu tương có 8 loài sâu hại và 4 loại bệnh hại. Trong đó, sâu khoang (Spodoptera exigua) và sâu đục quả (Maruca testulalis) là hai đối tượng gây hại chủ yếu, gây thiệt hại đáng kể về kinh tế. Mật độ sâu khoang cao nhất đạt 45 cá thể/m², trong khi tỷ lệ quả bị sâu đục đạt 29,64% và tỷ lệ hạt bị hại đạt 26,33%. Thí nghiệm đánh giá hiệu lực của ba loại thuốc bảo vệ thực vật gồm Radiant 60SC, Fenrole 240SC và Verismo 240SC đối với sâu khoang (S. exigua), cùng ba loại thuốc gồm Ansuco 120WG, Virtako 40WG và Alex 20SC đối với sâu đục quả (M. testulalis), được tiến hành ngoài đồng ruộng tại xã Tứ Hạ, thị xã Hương Trà trong vụ xuân – hè năm 2021. Mật độ sâu khoang và tỷ lệ quả bị sâu đục được theo dõi vào 1 ngày trước khi phun thuốc và 1, 3, 7 ngày sau khi xử lý. Kết quả cho thấy Radiant 60SC có hiệu quả phòng trừ sâu khoang cao nhất, đạt 84,13% sau xử lý và vẫn duy trì hiệu lực 86,31% sau 7 ngày kể từ khi phun. Đối với sâu đục quả, Alex 20SC cho hiệu quả phòng trừ từ 48,73% đến 50,26%, cao hơn các loại thuốc còn lại. Từ kết quả nghiên cứu, có thể khuyến cáo sử dụng Radiant 60SC để phòng trừ sâu khoang (Spodoptera exigua) và Alex 20SC để phòng trừ sâu đục quả (Maruca testulalis) trên cây đậu tương tại những vùng sản xuất ở tỉnh Thừa Thiên Huế bị hai đối tượng sâu hại này gây hại.
THÀNH PHẦN SÂU HẠI CÂY CÚC HOA (Chrysanthemum indicum L.) TẠI HÀ NỘI VÀ MỘT SỐ VÙNG PHỤ CẬN
Cúc hoa vàng (Chrysanthemum indicum L.) là một loài cây dược liệu được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền Việt Nam. Bên cạnh đó, cúc hoa vàng còn được dùng làm cây cảnh trang trí trong dịp Tết. Hiện nay, hoa cúc còn được chế biến thành trà thảo dược với công dụng thanh nhiệt, giải độc, làm đẹp da và được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Tuy nhiên, các nghiên cứu về côn trùng gây hại trên cây cúc hoa vàng vẫn còn hạn chế, trong khi nhu cầu sử dụng loài dược liệu này ngày càng tăng. Trong nghiên cứu này, 9 loài côn trùng gây hại, thuộc 5 bộ và 9 họ, đã được ghi nhận trên cây cúc hoa vàng tại Hưng Yên, Vĩnh Phúc và Hà Nội. Trong số đó, bọ trĩ (thrips) là loài gây hại xuất hiện phổ biến nhất.
PHÂN LẬP, XÁC ĐỊNH MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA NẤM GÂY BỆNH HẠI RỄ CÂY TRÀ HOA VÀNG VÙNG TAM ĐẢO - VĨNH PHÚC
Trà hoa vàng (Camellia chrysantha) là một loài cây dược liệu có giá trị kinh tế cao. Trong thời gian gần đây, nhiều diện tích trồng trà hoa vàng đã bị bệnh thối rễ gây hại nghiêm trọng. Mục tiêu của nghiên cứu này là xác định các loài nấm gây bệnh thối rễ trên cây trà hoa vàng. Sau khi phân lập và định danh bằng phương pháp sinh học phân tử, nghiên cứu đã xác định được hai loài nấm có khả năng gây bệnh thối rễ trên cây trà hoa vàng, gồm Phytopythium vexans và Fusarium solani. Đồng thời, một số đặc điểm sinh học của hai loài nấm gây bệnh cũng được khảo sát. Kết quả cho thấy tốc độ sinh trưởng của hệ sợi nấm ở cả hai chủng đều đạt tốt nhất trên môi trường PDA ở 30°C. Giá trị pH tối ưu cho sự phát triển của Phytopythium vexans và Fusarium solani lần lượt là 5 và 6. Việc xác định các loài nấm gây hại cùng với một số đặc điểm sinh học của chúng sẽ góp phần làm cơ sở cho việc đề xuất các biện pháp phòng trừ bệnh thối rễ trên cây trà hoa vàng tại Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.
HIỆN TRẠNG VÀ TÁC NHÂN GÂY BỆNH ĐEN XƠ TRÊN MÍT THÁI (Artocarpus heterophyllus Lam.) TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Bệnh xơ đen trên mít Thái (Artocarpus heterophyllus Lam.) xuất hiện trong những năm gần đây, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người trồng, tuy nhiên tác nhân gây bệnh và biện pháp phòng trừ vẫn chưa được công bố chính thức. Trong nghiên cứu này, chúng tôi đã đánh giá hiện trạng bệnh tại Thành phố Hồ Chí Minh thông qua phỏng vấn trực tiếp nông dân, lập bản đồ phân bố bệnh dựa trên tỷ lệ bệnh trong mùa mưa bằng Google Earth Pro và Google My Maps, đồng thời xác định tác nhân gây bệnh dựa trên đặc điểm hình thái và phân tích sinh học phân tử. Kết quả cho thấy bệnh xuất hiện ở tất cả các vùng trồng mít trong cả mùa mưa và mùa khô, với tỷ lệ bệnh dao động từ 10–60%. Quả bị bệnh có hiện tượng xơ và múi chuyển màu đen bên trong, đồng thời có thể biểu hiện các triệu chứng bất thường ở cuống quả, màu sắc vòng quả, hình dạng quả và các gai (fruitlets), hoặc cũng có trường hợp không biểu hiện triệu chứng bên ngoài. Từ các mẫu bệnh đã phân lập được 4 chủng vi khuẩn ký hiệu HCM01, HCM02, HCM03 và HCM04. Các chủng này tạo sắc tố màu trắng hoặc vàng trên môi trường nuôi cấy, Gram âm, có hình dạng hơi đa hình, không di động, là trực khuẩn ngắn kỵ khí tùy nghi, dương tính với phản ứng catalase, có khả năng thủy phân gelatin và tinh bột nhưng không thủy phân Tween 80, đồng thời lên men tạo axit từ glucose, sucrose và lactose. Vi khuẩn không tạo indole và không gây phản ứng quá mẫn trên cây thuốc lá. Phân tích trình tự gen cho thấy chủng HCM01 có độ tương đồng 99,40% với Pantoea stewartii subsp. stewartii MS9 (mã số truy cập MW971438.1). Các chủng HCM02, HCM03 và HCM04 có độ tương đồng lần lượt 99,29%; 97,65%; và 99,21% với Pantoea stewartii subsp. stewartii Nwm6 (mã số truy cập MH752487.1). Dựa trên các đặc điểm hình thái, sinh hóa và kết quả phân tích sinh học phân tử, cả bốn chủng HCM01, HCM02, HCM03 và HCM04 đều được xác định là Pantoea stewartii subsp. stewartii, tác nhân gây bệnh xơ đen trên mít Thái.