Thực trạng và giải pháp phát triển dịch vụ cung cấp dữ liệu đo trực tuyến khí tượng, thuỷ văn chuyên dùng phục vụ vận hành công trình thuỷ lợi ở Việt Nam

Tóm tắt

Nhu cầu sử dụng dữ liệu đo trực tuyến khí tượng thủy văn (KTTV) chuyên dùng cho vận hành công trình thủy lợi tại Việt Nam đang gia tăng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và chuyển đổi số. Tuy nhiên, thị trường dịch vụ còn phân tán, thiếu chuẩn hóa kỹ thuật và chưa có cơ chế tài chính đồng bộ. Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng, khảo sát 12 đơn vị quản lý khai thác và 9 đơn vị cung cấp dịch vụ trên phạm vi toàn quốc nhằm đánh giá thực trạng cung - cầu, chất lượng dữ liệu và mô hình tổ chức. Kết quả cho thấy mạng lưới 3.921 trạm quan trắc phân bố chưa đồng đều, tỷ lệ tự động hóa còn thấp, mô hình thuê dịch vụ gia tăng nhưng chủ yếu theo hợp đồng ngắn hạn, năng lực khai thác và tích hợp dữ liệu tại nhiều đơn vị còn hạn chế. Bài báo đề xuất một số các giải pháp nhằm phát triển thị trường dịch vụ dữ liệu KTTV chuyên dùng theo hướng minh bạch và bền vững. Từ khoá: Trực tuyến, dữ liệu khí tượng thủy văn chuyên dùng, dịch vụ, vận hành công trình thủy lợi, chuyển đổi số