Sử dụng kỹ thuật thống kê đa biến đánh giá chất lượng nước sông Như Ý tỉnh Thừa Thiên Huế

Tóm tắt

Mục đích của nghiên cứu nhằm đánh giá chất lượng nước bởi các chất dinh dưỡng và hữu cơ cũng như xác định áp lực môi trường, xem xét tác động tải lượng chất ô nhiễm lên sông Như Ý, tỉnh Thừa Thiên Huế. Với năm trạm lấy mẫu, nghiên cứu đã tiến hành quan trắc các thông số chất lượng nước như nhiệt độ, hàm lượng oxi hòa tan (DO), nhu cầu oxi sinh hóa (BOD₅), nhu cầu oxi hóa học (COD), nitrate (NO₃^-) và phosphate (PO₄^3-). Nghiên cứu sử dụng kỹ thuật thống kê đa biến như phân tích tương quan, phân tích thành phần chính (PCA), và phân tích cụm cluster (CA) để đánh giá chất lượng nước. Phân tích tương quan chỉ ra sự tồn tại mối liên hệ có ý nghĩa thống kê giữa các thông số chất lượng nước như nhiệt độ với DO và BOD₅ với COD (p<0,01). Kỹ thuật PCA được áp dụng để xem xét phân nhóm dữ liệu và chỉ ra các nhóm nhân tố làm thay đổi chất lượng nước. Kết quả PCA trích xoay nhân tố gồm hai nhóm chính với tổng phương sai 62,207%. Trong đó, nhóm nhân tố đầu tiên chiếm 40,873% tổng phương sai gồm các thông số nhiệt độ, DO, BOD₅ và COD. Nhóm nhân tố thứ hai bao gồm NO₃^- và PO₄³ với 21,334% tổng phương sai, đồng thời được đặt tên và giải thích bởi quá trình xả thải liên quan đến các hoạt động nông nghiệp. Tương tự, kết quả phân tích CA cũng xác lập và phân làm nhóm lần lượt BOD₅, COD, Temp, DO (nhóm 1) và NO₃^-, PO₄^3- (nhóm 2).